HoogspanningsNet - alles over hoogspanning op het het

Hoogspanningstechniek

Hoogspanning en gezondheid?

Antwoord op alle vragen vind je bij het RIVM (NL) of het Departement Leefomgeving (B).

HoogspanningsNet behandelt dit thema met opzet niet zelf. (Waarom niet?)

Geknetter en gebrom?

Geen zorgen, dat is normaal.

grootste ooit

27 maart 2015 De grote stroomstoring die zich vandaag in de late morgen voordeed in bijna geheel Noord Holland en een deel van Flevoland was de grootste ooit in Nederland, gerekend naar het aantal getroffenen. Ongeveer een miljoen huishoudens zaten één tot drie uur zonder stroom.

Uitvalsgebied storing Diemen (versie II) - klik voor een vergrotingDe oorzaak was ook voor hoogspannings-begrippen uitzonderlijk: een fatale storing in het 380 kV-net van Tennet. Op trafostation Diemen was men bezig met reguliere onderhoudswerkzaameden, waarbij er om 10.37 uur door nog onbekende redenen kortsluiting ontstond tussen twee zogeheten rails. Normaal gesproken wordt de kortsluiting dan direct afgeschakeld, waarna de stroom kan worden omgeleid over andere rails in het station. Dat kan omdat in het 380 kV-net alles redundant (dubbel) is aangelegd: elke component, rail en verbinding is dubbel uitgevoerd zodat onderhoud eenvoudig mogelijk is en een enkelvoudige storing nooit tot uitval zou mogen leiden. 

Maar vanwege een nog onbekende oorzaak gebeurde dat ditmaal niet: het redundante systeem viel ook uit waarna het station spanningsloos raakte en daarbij het onderliggende 150 kV-net van bijna heel Noord Holland en een deel van Flevoland met zich meenam. (Klik op het kaartje voor een vergroting.)

Het 380 kV-net is het hoogste niveau dat we hebben in het hoogspanningsnet. Met deze grote, zware verbindingen is het hele land aan elkaar gekoppeld. Uitval van deze koppelverbindingen en hoofdstations kan tot een zeer groot tekort leiden, want bij uitval van een net of station van het hoogste niveau zullen meestal de onderliggende regionale en lokale netten ook spanningsloos raken wanneer er niet voldoende lokale productie is om zelfvoorzienend te zijn – en dat is meestal het geval. Daarna de spanning er weer op krijgen is ook al niet eenvoudig: zodra de stroom weer wordt ingeschakeld zullen alle nog aangesloten verbruikers meteen vermogen gaan vragen, zodat de balans opnieuw verstoord raakt en de spanning overal onacceptabel zou zakken. Daardoor is het bij grote storingen nodig om de verbruikers stukje bij beetje na elkaar weer aan te sluiten zodat de onbalans bij iedere inschakeling klein genoeg blijft om geen problemen te veroorzaken.

Over deze storing met grote gevolgen zal het laatste woord nog lang niet gezegd zijn. Maar het is goed om even bij de feiten stil te staan in het geweld van alle wijzende vingers in de sociale media richting Tennet. Het is niet op zijn plek om te spreken van een zootje in Arnhem. Nederland heeft een van de betrouwbaarste hoogspanningsnetten ter wereld en de leveringszekerheid is ruim over de 99,99%. De storing van vandaag, in het 380 kV-net, is de eerste in zijn soort sinds zeer lange tijd: sinds 1997 had er zich geen enkele storing in het 380 kV-koppelnet voorgedaan die daadwerkelijk tot uitval leidde. En ook heeft zich geen enkel persoonlijk ongeval voorgedaan.

Lees verder bij Tennet, praat mee op ons forum of volg het nieuws bij de NOS of nu.nl.

Extra: bekijk het interview met Tennet-topman Mel Kroon in Nieuwsuur, waarin hij de situatie uitlegt. (Merk daarbij op dat Mel Kroon door interviewer Twan Huys onterecht wordt benaderd alsof hij Nederland groot onrecht heeft aangedaan. Ons advies: prik daar doorheen, negeer de toon die de interviewer aanslaat en bekijk de feiten die Mel Kroon uitlegt.)

Afbeelding: hoogspanningsnetten zijn hiërarchisch. De rode lijnen zijn hoogspanningslijnen van 380 kV: via deze verbindingen zijn hele landsdelen aan elkaar verbonden. Storingen in dit net hebben grote gevolgen (zie het gearcheerde gebied), maar ze zijn zeer uitzonderlijk.