HoogspanningsNet - alles over hoogspanning op het het

Hoogspanningstechniek

Hoogspanning en gezondheid?

Antwoord op alle vragen vind je bij het RIVM (NL) of het Departement Leefomgeving (B).

HoogspanningsNet behandelt dit thema met opzet niet zelf. (Waarom niet?)

Geknetter en gebrom?

Geen zorgen, dat is normaal.

Doetinchem-Wesel 380 kV

22 september 2018 Er stond al wat langer stroom op de 150- en 110 kV-meelifters en er werd ook al enige tijd proefgedraaid met de 380 kV-circuits, maar vandaag was de officiële pers- en publieksopening van Doetinchem-Wesel 380 kV. Een heus feest, bedoeld voor het algemeen publiek van geïnteresseerden, omwonenden, betrokkenen en stakeholders. Uiteraard waren er ook een paar mensen achter deze site op af gekomen.

Bannertje open dag Doetinchem Wesel 380Tijdens de bouw van de nieuwe verbinding tussen de concessies van Tennet (in de vorm van Doetinchem Langerak) en Amprion (Wesel) was er natuurlijk al lang het nodige pannenbier ontkurkt na het plaatsen van de laatste mastpositie, het aanpersen van de laatste persmof en het succesvol testen van de circuits. Maar het is 2018 en dat betekent dat we niet meer in stilte de knop omzetten. Tegenwoordig is verbindingsbouw meer dan alleen techniek: meer dan ooit heb je te maken met wisselwerking met de omgeving, met allerlei belangenhouders en met omwonenden. Een moderne netbeheerder neemt hen allemaal mee in het proces van planning, aanleg en bouwoverlast. Informatie-avonden, nieuwsbrieven, websites, facebookgroepen, klachtenprocedures, maar ook (jazeker) open dagen van de bouw, fotowedstrijden en meerdere persmomenten, er komt nogal wat bij kijken. De nieuwe verbinding neemt fysiek een plaats in in het landschap en in het leven van alle betrokkenen. Dus hadden Tennet en Amprion ook een officieel opleveringsfeest voor omwonenden en geïnteresseerden georganiseerd.

Grensovergang Tennet en AmprionHo even – wáár is dat feestje? Op meerdere plekken langs de verbinding, dus een fiets was een must. De DRU Cultuurfabriek in Ulft, ooit de plek van het infolokaal, was nog eenmaal geclaimd door de netbeheerder als opzadelplek voor drie fietstochten. Voor wie het wou kon er ook een kunstwerk van tweedehands hoogspanningsartikelen gemaakt worden in een van de hallen. Maar het grote feest bleek te doen te zijn pal op de landsgrens, aan de mastvoet van Amprion positie 47 (de eh.. volslanke hoekpositie enige tientallen meters over de feitelijke grens). Daar in het weiland pal naast de hoogspanningsmast was een flinke feesttent neergezet met een informatiemarkt. Er was voorzien in vervoer, filmvertoon, een springkussen en klimwand voor de jongere pylon geeks, er was een flink blik medewerkers van beide netbeheerders opengetrokken aan wie vragen of fragen konden worden gesteld en bij een feestje horen ook zaken als muziek, hapjes en drankjes. Laat dat maar aan Amprion over: taart, nootjes, bier und bratwurst. Ruim 1500 MVA nieuwe interconnectiecapaciteit vier je immers niet met een laf glaasje water.

Grensovergang Doetinchem Wesel 380 met feestjeOverigens zijn de beide 380 kV-circuits nog niet volledig in commissie. We hebben vernomen dat het vrijgeven van de interconnectiecapaciteit aan de markt waarschijnlijk pas op 01 november plaatsvindt. Maar dat is eerder een administratieve kwestie dan een technische. Voor nu kunnen we constateren dat er na ruim acht jaar hard werk aan twee zijden van de grens letterlijk en figuurlijk een nieuwe verbinding is gerealiseerd tussen Nederland en Duitsland.

Het is een publiek geheim dat we bij HoogspanningsNet door de bank genomen vakwerkliefhebbers zijn en eh.. enigszins de wenkbrauwen optrekken bij het concept wintrack en ook in mindere mate bij de vollwandmast van Amprion, waarvan de hoekposities het hoofdstuk Sonjabakker finaal lijken te hebben gemist. Maar af en toe moet je je plek kennen en daar bovenuit kunnen stijgen. Tennet en Amprion hebben het wel mooi klaargespeeld om een prachtige nieuwe verbinding en ruim 1500 MVA nieuwe interconnectiecapaciteit op een strategisch handige plek te realiseren. Bij HoogspanningsNet wensen we de Berg in Arnhem en het spiegelpaleis in Dortmund dan ook een goeie, welverdiende borrel.

Afbeeldingen: de grensovergang (Grenzweg) waar Amprion en Tennet elkaar ontmoeten is duidelijk herkenbaar in het landschap: spontaan verschiet de verbinding er van mastmodel. De locatie voor het feestje kon dan ook niet beter gekozen worden.

02 februari 2018 Een nieuwe interconnectie over de landsgrens vereist samenwerking tussen twee netbeheerders. Bij Doetinchem – Wesel ontmoeten Tennet en Amprion elkaar. Maar waar stroom in heel Europa dezelfde taal spreekt, geldt dat niet voor de gebruikte hoogspanningsmasten. Amprion doet een poging om de grens minder scherp te maken met een nieuwe buismast. Of nou ja, nieuw

Er is in noordwest Europa behoefte aan zwaardere koppelnetverbindingen tussen landen. Het project Doetinchem – Wesel tussen Nederland en het Duitse Rührgebiet is er een voorbeeld van. Tennet heeft een jaar of tien terug de keuze gemaakt om nieuwe 380 kV-verbindingen alleen nog met wintracks te bouwen. Op station Doetinchem Langerak hebben de twee vakwerklijnen met donaumasten uit de vroege jaren 90 gezelschap gekregen van een derde lijn met een mastontwerp waar de meeste pylon geeks eh.. nuja, enigszins gereserveerd tegenover staan, laten we dan maar zeggen. Amprion intussen moest weinig hebben van dat soort nieuwigheden. Ze vertrouwen gewoon op gittermasten (vakwerkmasten) met een bewezen staat van dienst, passend bij het bestaande areaal en handiger als je een verknoping of aanpassing wil doen of meelifters wil inhangen.

Maar een radicale overgang van wintracks op vakwerk aan de grens ziet er ongemakkelijk uit en zal bij het publiek de indruk wekken dat Duitsland is 'achtergebleven'. Dat beviel ze in Dortmund maar niets. Zodoende werd voor de laatste 22 mastposities tussen Millingen en de landsgrens een vollwandmast (buismast) ontworpen die de visuele brug moet slaan tussen de vertrouwde vakwerkmasten en de futuristische wintracks van Tennet over de Nederlandse grens.

De eerste exemplaren zijn inmiddels op hun plek getakeld. Het gaat om een buismast die de geleiders in een lichte tonconfiguratie draagt en die in ongeveer dezelfde kleur wordt geschilderd als de Duitse herfstlucht. De buismasten zelf komen uit Denemarken. Eh.. oh oh? De meeste pylon geeks happen naar adem als de combinatie Denemarken en buismast voorbij komt: dat riekt naar Bystrup. Dat Deense bedrijf is een grote naam in futuristische mastontwerpen zoals de Eagle, de T-pylon en de nieuwe stijl gaffel – stuk voor stuk ontwerpen die de meeste pylon geeks doen vragen om een diep bordje. Maar Bystrup is niet verantwoordelijk voor de nieuwe masten. Deze keer geldt dat ze alleen in Denemarken gefabriceerd zijn en dat Amprion ze zelf heeft ontworpen. 

Hoewel… een geheel nieuw idee kan je de nieuwe mast van Amprion beslist niet noemen. Want wat staat er nauwelijks tien kilometer verderop in de Achterhoek te pronken sinds 1979? Precies: een buismastontwerp dat oorspronkelijk uit Colorado kwam en in Frankrijk furore maakte als Pylône Muguet (Lelietje-van-dalen). Die heeft dezelfde typische, licht gekromde traversen, een bescheiden tonvorm en een set bliksemtraversen die lijkt op de nieuwe mast van Amprion. Van deze mastenfamilie zijn er in Amerika en Frankrijk vele varianten in gebruik. Heeft Amprion gewoon de makkelijkste weg gekozen en eens goed gekeken naar wat er al in de velden stond? En zouden ze werkelijk hebben beseft dat van alle buismastontwerpen juist de Muguetfamilie het wereldwijd goed doet en zelfs bij de populatie pylon geeks relatief goed valt? We weten het niet. Maar wat we wel weten is dat Doetinchem – Wesel ook over de landsgrens letterlijk een spannend vervolg krijgt.

Afbeeldingen: vrijgegeven beeld uit de laatste nieuwsbrief van Tennet over Doetinchem – Wesel (webversie hier) waarop een exemplaar van de nieuwe mast van Amprion te zien is. Onder: een exemplaar van de Pylône Muguet in de variant zoals de PGEM hem heeft toegepast. De masten van Amprion volgen duidelijk het idee van deze mastenfamilie.

20 juli 2013 ∙ Na een jarenlange discussie tussen de netbeheerder, de overheid en de belangenorganisatie Achterhoek 380 kV Ondergronds is eerdaags het definitieve besluit gevallen over de nieuwe hoogspanningslijn Doetinchem-Wesel 380 kV. Op 23 mei kwam het onderzoeksrapport van Tractebel uit en inmiddels is het ministerie klaar met nadenken. HVDC wordt niet langer als een te overwegen alternatief gezien. Doetinchem-Wesel 380 kV zal definitief als 380 kV AC-luchtlijn worden aangelegd. 

Combiwintracks bij Delft - Ole NielsenDat is een zure appel voor de belangenorganisatie, waarbij HoogspanningsNet het niet ongenoemd wil laten dat hun ijver in de vorm van een lijvig rapport ervoor gezorgd heeft dat er überhaupt een onderzoek van Tractebel kwam, hetgeen geen slechte prestatie is. Maar voor pylon geeks en andere liefhebbers van bovengrondse hoogspanning klinkt dit besluit in deze tijden van verkabeling als een opsteker. Echter, pylon geeks doen er goed aan om niet meteen de vlag op te steken, want er zit een grote boa constrictor onder het gras van dit besluit.

Omdat Doetinchem-Wesel 380 bovengronds zal worden aangelegd treedt het Uitruilbeginsel in werking. Voor dit project betekent dit dat voor iedere nieuwe kilometer 380 kV-lijn er ook een kilometer andere bovengrondse hoogspanningslijn zal moeten sneuvelen. Dat gaat gebeuren in de vorm van gedeeltelijke afbraak van de 150 kV-verbindingen Dodewaard-Doetinchem en Doetinchem-Ulft.

Shall we Dance? van Floris SchoonderbeekNederlands enige twee tonmasten die voorbereid waren op verkabeling maar die uiteindelijk stand hielden als luchtlijn zullen alsnog sneuvelen. Ook het kunstwerk Shall we Dance? van Floris Schoonderbeek zal alleen komen te staan, met niemand om nog ten dans te vragen. En ook het roemruchte, herstelde lijndeel van Doetinchem-Ulft dat in 2010 bezweek tijdens de Downburst van Vethuizen zal het veld moeten ruimen. Wat we daarvoor terug krijgen is een straat combinatiewintracks waarin 380 kV en 150 kV samen wordt ingehangen. En op de voorpagina van HoogspanningsNet mogen we gerust hardop zeggen dat zelfs onder de pylon geeksde liefhebbers van deze combinatiewintracks bijzonder dun gezaaid zijn…

Kortom, we zitten als pylon geeks in een irritante spagaat: een nieuwe bovengrondse lijn klinkt fijn, maar de offers die daarvoor in het mastenlandschap moeten worden gebracht zijn groot. Daarom valt het te bezien of we werkelijk blij moeten zijn met het besluit van het ministerie. Het uitruilbeginsel heeft bizarre gevolgen. Want voor één keer staan pylon geeks en belangenverenigingen daardoor wellicht zij aan zij.

Foto's: combinatiewintracks zoals ze gebruikt gaan worden in Doetinchem-Wesel 380 kV zijn heden ten dage al te vinden ten zuiden van Delft, hier vastgelegd door Ole Nielsen. Onder: Shall we dance? van Floris Schoonderbeek. Dit kunstwerk zal na de verkabeling van de tonmastenlijn naar Ulft als een soort Remy blijven staan, met geen enkele andere hoogspanningsmast meer om nog mee te dansen.

21 september 2012 ∙ Op woensdag 19 en donderdag 20 september waren er in Wehl en Ulft informatiebijeenkomsten over de nieuwe hoogspanningsverbinding die tussen Doetinchem en Wesel zal worden aangelegd.

Informatiebijeenkomst TenneT in Wehl, Achterhoek 380 kVOmwonenden, landeigenaren en andere geïnteresseerden konden met medewerkers van Tennet en met mensen van het ministerie praten om informatie in te winnen. Op de eerste bijeenkomst (in Wehl) was er ook iemand van Hoogspanningsnet.com van de partij en deze bijeenkomst werd door net iets meer dan 100 mensen bezocht. Naast de netbeheerder waren er ook mensen van Achterhoek 380 kV Ondergronds aanwezig, zodat geïnteresseerden ook de mogelijkheid hadden om informatie in te winnen over de voors en tegens van alternatieve plannen. Al met al een interessante bijeenkomst waarvan ook het site-beheer een stuk wijzer is geworden. Opgedane inzichten en beantwoordde vragen worden in de site verwerkt.

Foto: blik op de druk bezochte, eerste bijeenkomst in Wehl. De fotokwaliteit (diep bedroevend) verraadt voor de kenners welke site-beheerder het was die deze bijeenkomst bezocht.