HoogspanningsNet - alles over hoogspanning op het het

Hoogspanningstechniek

Hoogspanning en gezondheid?

Antwoord op alle vragen vind je bij het RIVM (NL) of het Departement Leefomgeving (B).

HoogspanningsNet behandelt dit thema met opzet niet zelf. (Waarom niet?)

Geknetter en gebrom?

Geen zorgen, dat is normaal.

AC

02 februari 2015 ∙ We kijken hier niet vaak buiten west-Europa, maar soms moeten we even een uitzondering maken. Voor de zwaarste verbindingen op de planeet kan men bij nieuwbouw tegenwoordig kiezen voor HVDC of voor de bestaande wisselstroomtechniek met een heel hoge werkspanning. India ziet dat laatste wel zitten en gaat hoogspanningslijnen bouwen voor (hou je vast) 1200 kV AC. 

Wisselstroom? HVDC is tegenwoordig toch de norm als je een nieuwe, lange en zware verbinding bouwen wil? Ja en nee. Voordeel van HVDC is dat je maar twee draden nodig hebt, geen skineffect hebt, vermogen nauwkeurig kan sturen en ermee onder water door kan. Maar een nadeel is de betrouwbaarheid, de (enorme) prijs van converterstations op de uiteinden en de gecompliceerdheid van de nog niet uitontwikkelde techniek. Wanneer er geen zee tussen ligt, de kosten niet te hoog mogen oplopen, de verbinding relatief kort is en zich binnen een gesynchroniseerd net bevindt, is een technisch 'simpele' doch brute wisselstroomverbinding nog steeds in het voordeel. Het scheelt de prijs van twee peperdure converterstations. Ook andere landen zoals Japan, China, Brazilië en Zuid Afrika zetten bewust in op een mix van zware HVDC samen met zware wisselstroom voor het transportnet, om zo de sterke punten van beiden te kunnen combineren. 

India… We kennen ze nog van de Indian power crash in 2012. Met een hard groeiend stroomverbruik en zulke problemen moet er snel iets gebeuren aan de situatie. India heeft veel waterkracht in de Himalaya en veel centrales aan de kust staan terwijl de afstanden groot zijn. Momenteel is er een 500- en 800 kV-net, maar met een beraamde verbruikstoename van 200 GW in de komende vijftien jaar zijn zelfs verbindingen van 3000 MVA niet afdoende. Oftewel, India heeft een urgent probleem en is bereid om heel ver te gaan in de strijd daartegen. Met megaverbindingen van 1200 kV kan wel tot 8000 MVA vermogen worden verplaatst, en daarmee begeeft India zich op nieuw terrein. Elders op de wereld is al ervaring met 1000 kV, maar de enige verbinding op de wereld die momenteel in de buurt komt van wat India van plan is, is de 1150 kV-verbinding Ekibastuz-Kokchetav. Die kan echter 'maar' 5000 MVA aan. En de zwaarste AC-verbinding op de planeet die momenteel daadwerkelijk functioneert is de Kita-Iwakilijn in Japan: 6000 MVA.

Er gaan al jaren wat praatjes en plaatjes rond voor 1200 kV AC. Maar inmiddels zijn de eerste succesvolle testopstellingen beproefd en goed bevonden. Afgelopen najaar is de eerste trafo voor operationeel gebruik door Siemens geleverd en er is begonnen aan de daadwerkelijke bouw van de eerste verbinding.
Voor een blik op de indrukwekkende hoogspanningsapparatuur op de testsite, kijk hier. Voor achtergrondinformatie is het artikel van Electrical Monitor april 2014 een aanrader.

Afbeelding: 1200 kV vereist gigantische hoogspanningsmasten, zoals op de foto hiernaast. Deze draagmasten, onderdeel van een testhoogspanningslijn bij de proeflocatie Bina en op het moment van de foto nog in aanbouw, zijn 130 meter hoog en wegen 400 ton per stuk. Copyright van deze afbeeldingen ligt bij Electrical Monitor.