HoogspanningsNet - alles over hoogspanning op het het

Hoogspanningstechniek

Hoogspanning en gezondheid?

Antwoord op alle vragen vind je bij het RIVM (NL) of het Departement Leefomgeving (B).

HoogspanningsNet behandelt dit thema met opzet niet zelf. (Waarom niet?)

Geknetter en gebrom?

Geen zorgen, dat is normaal.

2635 MVA

06 februari 2017 Eerder vandaag kwam netbeheerder Tennet met het nieuws dat in de Eemshaven een tijdelijke noodverbinding zal worden neergezet om meer capaciteit te creëren tussen de 380 kV-stations Eemshaven (Robbenplaat) en Oudeschip. Een opmerkelijke noodgreep: congestie bevechten met een noodverbinding op 380 kV-niveau hebben we nog niet eerder in een vergelijkbare situatie gezien.

Noodmasten zoals toegepast bij DiemenCongestie… Voor wie het niet kent: wanneer het productiepark op een bepaalde plaats meer vermogen kan aanleveren dan wat het afgaande hoogspanningsnet kan verstouwen, dan moeten de producenten zich op volgorde van hun komst een beetje koest houden totdat de verbindingen zijn verzwaard. Zie ook de St(r)oomcursus deel 6. Een dergelijke situatie zien we sinds enige jaren in de Eemshaven. Die is de afgelopen tien jaar veranderd in een powerhotspot met opgeteld ruim 6000 MW geïnstalleerd thermisch- en windvermogen, de NorNedkabel (700 MW) en nog meer windvermogen en een tweede 700 MW interconnector (COBRA) in aantocht. Het eigenverbruik van het gebied is slechts een paar honderd MW. Dat betekent afvoer. Veel afvoer.

Het bestaande hoogspannigsnet richting het zuiden bestaat uit dit soort kanjers van verbindingen. Bepaald geen doetjes, maar om vermogens in de ordegrootte van 6000 MVA plus toekomstige groei blijvend te kunnen verstouwen is verdere verzwaring en vooral ook ringvorming gewenst. Daarom is er het project Noordwest-380: vervanging van de bestaande 220 kV-verbinding naar Vierverlaten door een zwaardere 380 kV-lijn. Netto levert dat ongeveer 1000 MVA nieuwe capaciteit op, met een optie op nog eens ruim 2500 MVA. (Wie korrelatie of een plastic zakje nodig heeft na die enorme capaciteitsgetallen of wie mee wil praten over de netstrategie: kom op ons forum.) Probleem, de bestaande verbindingen zuidwaarts zitten op een ander station aangesloten dan waarop het grootste deel van het productiepark zit aangesloten. De tussenliggende verbinding (een korte redundante luchtlijn van 2635 MVA, zie de netkaart) vormt daarmee reeds nu al een hinderlijke bottleneck.

Om die een beetje te verlichten wil Tennet hem oppeppen met een tijdelijk derde circuit in de vorm van een bovengrondse noodverbinding. En dan spitsen de pylon geeks de kattenoren. Wat gaat men daar neerzetten? Zouden de standaard enkelcircuit werkmastjes voldoen zoals die veelvuldig bij reconstructies worden gebruikt? Of zou Tennet kiezen voor een steviger ontwerp vanwege het woeste klimaat en de niet verwaarloosbare tijd (enkele jaren) die de verbinding zal bestaan? Wat wordt het tracé? Op welke aansluitvelden wordt de verbinding aangesloten? En voor de netstrategen onder ons: wat wordt de capaciteit? Allemaal vragen waarop we nu het antwoord nog niet weten, maar die er duidelijk om vragen om de komende maanden de Eemshaven scherp in de gaten te houden. Moet je er binnenkort eens wezen? Neem je fototoestel mee.

Afbeelding: noodmasten zoals ze gebruikt zijn bij een reconstructie vlakbij Diemen. Het lijkt heel wat (mooi dubbelcircuit ook), maar deze vereisen een lijnhoek per mastpositie en hier werden ze slechts kortdurend ingezet. Zijn deze ijle tuienmasten ook bestand tegen ijzel, storm of gebruik voor waarschijnlijk ruim vier jaar, of wordt er voor iets zwaarders gekozen?

01 mei 2016 ∙ In 1995 en 1996 werden de langste en de zwaarste hoogspanningslijn van Nederland tegelijk gebouwd. 380.000 volt kwam naar het noorden van Nederland. En dat jubileum laten we niet ongemerkt voorbij gaan hier op HoogspanningsNet.

Het project Zwolle-Meeden-Eemshaven. Drie stations in Zwolle, Meeden en de Eemshaven. Twee zware hoogspanningslijnen tussen Zwolle, Meeden en de Eemshaven. Eén megaproject van 800 miljoen gulden. Misschien wel het meest tot de verbeelding sprekende hoogspanningsproject van de jaren 90. En van nationaal belang in de toekomstige stroomvoorziening. Alles onder regie van het SEP, de Samenwerkende ElektriciteitsProducenten. Op 02 mei 1996 ging de stroom erop. Sindsdien hangt er iets moois in de lucht van noordoost Nederland. Reden voor een feestje. En hoe vier je als website een feestje? Met een jubileumwebsite natuurlijk.

20 jaar Zwolle-Meeden-Eemshaven. Vier het MEE.
zlmeeeems20.hoogspanningsnet.com

Ga mee op reis door twee decennia Zwolle-Meeden-Eemshaven. Beleef de reis Er hangt iets moois in de lucht, met informatie, foto’s en oude nieuwsartikelen. Lees de verhalen van mensen die erbij waren vanuit verschillende raakvlakken. Betrokken vanuit een professioneel oogpunt of ook vanzelf spontaan geïnteresseerd geraakt. Bekijk hoe de bouw ging en hoe het vorderde, lees over de achtergronden van het project en maak kennis met nieuwe hoeken om tegen de dingen aan te kijken. Ook hebben we oude documentatie gedigitaliseerd, zoals de folders Lijnen naar Morgen en Masten in ’t land. Ze bieden een unieke inkijk in de communicatie van het netbeheer van destijds met de bevolking en landeigenaren.

Een jubileumsite is nooit vol en ook nooit af. Doe MEE. Ben je of ken je iemand die erbij was, tijdens de bouw van het project of betrokken bij de aanwezigheid ervan tot op vandaag? Vertel MEE wat Zwolle-Meeden-Eemshaven betekende of betekent vanuit jouw raakvlak of perspectief.  Praat mee op ons forum. Of verspreid het woord via #zlmeeeems20. Hoe meer verhalen, hoe mooier.

Afbeeldingen: foto van Meeden-Eemshaven ('de Mammoetlijn') in een koolzaadveld, gemaakt door Tom Börger. Linksonder: het oude logo van het project, uit de vroege jaren 90. Beleef de verbinding MEE van Zwolle tot de Eemshaven: er hangt iets moois in de lucht.

08 september 2015 ∙ In België heeft netbeheerder Elia deze zomer het station van Horta in bedrijf gesteld, waarmee het Stevinproject een nieuwe stap verder is. Maar in Nederland zit Tennet weer op schoot met (inmiddels) het nationale zorgenkindje in de hoogspanningsklas. Jawel, Noord-West 380 kV.

Wie een beetje bekend is in hoogspanningsland, weet wat Noordwest-380 is. Het megaproject draaide om de toekomstige langste landverbinding van Nederland, tussen de Eemshaven en Lelystad. Maar om allerlei redenen (vooral het wegblijven van productievermogen in de Eemshaven) werd Noordwest-380 steeds verder afgeknabbeld totdat er bijna niets meer over bleef. Voor wie weinig met wintracks heeft is dat geen ramp: de oude 220 kV-vakwerkmasten blijven nu behouden, zij het t.z.t. met andere geleiders. 

Er kwam een nieuwe opzet in de vorm van 380 kV-wintracks tussen Vierverlaten en de Eemshaven en een verzwaring van de bestaande 220 kV-verbinding door Friesland. De details daarvan zijn nog niet duidelijk, maar voor de hand ligt het vervangen van de geleiders door vierbundels AMS-460 of door hogetemperatuurgeleiders zoals in Vierverlaten-Hessenweg. Het resterende stuk, de 380 kV-verbinding Lelystad-Ens, zou voorzien worden van vierbundels AMS-620 om 1000 MVA capaciteit te winnen zonder dat het nodig is een nieuwe verbinding te bouwen. De mastlichamen moeten dan van een zwaardere fundatie en enkele nieuwe latten voorzien worden. In eerste instantie een mooie klus uit de categorie niets aan de hand voor zowel mastengekken, netstrategen en fotografen.

Maar nu blijkt ook de verzwaring van deze 20 kilometer lange 380 kV-verbinding op problemen te stuiten. De grote vraag is wat voor problemen dat zijn. Meestal is Tennet prijzenswaardig open als het gaat om toelichting rondom de netstrategie, maar deze keer is dat anders. Een persbericht uit juli beschrijft dat er 'een pas op de plaats wordt gemaakt'. Verder blinkt het uit in een bijna politieke nietszeggendheid: op geen enkele wijze wordt duidelijk wat men bedoelt met 'ongewenste knelpunten', 'innovatieve werkwijzen' of 'andere innovaties die deze knelpunten (deels) kunnen voorkomen'. Is er een probleem met de technische staat van de masten of fundamenten, groter dan eerst voorzien? Een vergunningsprobleem vanwege de ontwikkeling van Vliegveld Lelystad? Of is de eerst beraamde verzwaring kapitaalvernietiging omdat er dingen spelen die ze alleen op de berg nog maar kennen?

Blik op de huidige Ketelmeerkruising. Foto door forumlid MichelTsja. Concreet hebben we niet veel aan de term pas op de plaats. Maar kom aan, we zitten hier op HoogspanningsNet en dus weerhoudt vage taal ons er niet van om na te denken over wat het zou kunnen betekenen. Want opmerkelijk is dat een groot deel van de bestaande documentatie en rapporten rondom de oude opzet van het project plotseling offline zijn gehaald. Wij zouden HoogspanningsNet niet zijn als we die niet reeds tijdig enkele documenten in veiligheid hadden gesteld (kom nou), maar opmerkelijk blijft het natuurlijk wel.

De eerst beraamde wijze van verzwaren lijkt te zijn afgeschoten. Voor een bestaande verbinding van deze zwaarte die deel uitmaakt van de landelijke ring, is het vrij onwaarschijnlijk dat men op een grondkabel gaat inzetten. 380 kV-grondkabels zijn nog steeds een waagstuk en een strategisch risico, zeker in de landelijke ring. Maar keihard onmogelijk is het niet langer: juist dit voorjaar is er geconstateerd dat de maximale 380 kV-grondkabellengte in het koppelnet voorzichtig boven de landelijke limiet van de reeds verzegde 20 kilometer mag groeien. Daarmee komt er in theorie ruimte vrij om de verbinding Lelystad-Ens door een grondkabel te vervangen. Die kan worden aangelegd terwijl de luchtlijn nog in bedrijf is, waarmee de tijd dat de landelijke 380 kV-ring in de N-1 situatie zit sterk wordt bekort.

Goed, het blijft Noordwest-380, dus niets is zeker. Maar deze opmerkelijke pas op de plaats in Lelystad-Ens kan er mogelijk een teken van zijn dat er iets heel onaangenaams broeit voor liefhebbers van luchtlijnen. We houden het in de gaten.

Afbeeldingen: boven een oude schets uit een (nu verouderde) folder van Tennet over de werken aan Lelystad-Ens, een folder die inmiddels van het net is gehaald. Elke lat in groen zou vervangen moeten worden. Onder: de Ketelmeerkruising van Lelystad-Ens. Zit die op de wip? We weten het niet. Foto door forumlid Michel.