Coronaverschijnselen? Deze keer helpt een coronaring niet. Een mondkapje wel!

Hoogspanningstechniek

Mast van de Maand



Mast 08, Herbayum - Louwsmeer
----------------------------------------------
In het Nederlandse net is Friesland de plek waar het oorspronkelijke idee van een getrapt, vermaasd net het beste bewaard is gebleven. 110 kV is er de transportnetspanning en 220 kV is als koppelnet op enkele strategische stations verbonden met 110 kV en op twee plekken met de buurprovincies. Verder is er zeer weinig verkabeld. Vandaag staan we vlakbij Franeker, waar Ruben Schots deze 110 kV-donaumast vastlegde vlakbij de plek waar een spoorbaan wordt overkruist. Het PEB Friesland had net zoals veel andere provinciale elektriciteitsbedrijven haar eigen inzichten in wat handig en verstandig was qua lijnenbouw. Opvallend is dat er een parallel met Overijssel is te ontdekken: hamerkoppen werden in de jaren vijftig verruild voor donaumasten die in eerste instantie een redelijk complex vakwerk hadden, wat de ensemblage duurder maakt. Deze verbinding is uit 1965, een tijd waarin de IJsselmij al had gekozen voor pragmatischer mastontwerpen. Friesland zou dat stadium bijna overslaan en ging in de jaren 70 direct over op buismasten. Dat er daarna in veertig jaar maar heel weinig is veranderd aan het Friese hoogspanningsnet bewijst dat het strategisch goed in elkaar zit.

Hoogspanning en gezondheid?

Antwoord op alle vragen vind je bij het RIVM (NL) of het Departement Leefomgeving (B).

HoogspanningsNet behandelt dit thema met opzet niet zelf. (Waarom niet?)

Geknetter en gebrom?

Geen zorgen, dat is normaal.

Mastverrommeling


Doet dit ook jouw tenen kromtrekken?


Zoek je de netbeheerder?

Dat zijn wij niet. Ga naar de website van TenneT TSO (NL) of Elia (B).




Of ga naar ENTSO-E voor het Europese samenwerkingsverband tussen netbeheerders.

Berichtenarchief

30 januari 2015 ∙ Een paar dagen terug is versie 4.4 van de GE-netkaart automatisch doorgevoerd. Die had enkele dagen wat last van kinderziektes. Inmiddels is dit opgelost door een via hot-line work een patch door te voeren. De rode kruisen zijn daarin verdwenen.

Na het live zetten van versie 4.4 Hydropower bleek dat sommige icoontjes weigeren te laden of een rood kruisje gaven. Dit is geen uniform beeld: bij de ene gebruiker weigeren de 150 kV-icoontjes terwijl bij een ander rode kruisjes in Brussel verschijnen op het 36 kV-niveau. En bij weer een andere gebruiker bleek alles juist probleemloos te functioneren. Het is nooit fraai om een probleem 'over de schutting' te gooien, maar het probleem zat in een onzorgvuldig script van het programma Google Earth: icoontjes uit een oudere versie werden niet gewist nadat ze door een nieuw exemplaar vervangen werden, zodat ze zich bij webbestanden ophopen: kopieën van kopiën zoals 150_solo_1_1_2_1 waren het gevolg. 

Inmiddels zijn de probleemgevende icoontjes vervangen door exemplaren met een nieuwe naam en werkt de netkaart naar behoren. In de toekomst wordt overigens gedacht aan een netkaart die web-based wordt en mogelijk los komt te staan van GE Desktop, zodat dit soort problemen dan niet meer opnieuw kunnen optreden.

10 januari 2015 ∙ De reconstructie van de twee oude 150 kV-verbindingen in Apeldoorn nadert zijn oplevering. De grondkabels staan onder spanning, de nieuwe opstijgpunten zijn gereed en afgelopen week is het laatste deel begonnen: het weghalen van de werkloos geraakte masten.

Doods gezicht zonder dradenIn Nederland komen er nieuwe masten bij (zie bijvoorbeeld het SAA-project), maar in Apeldoorn heeft men het afgelopen jaar hard gewerkt aan het ondergronds brengen van de laatste kilometers van twee oude 150 kV-verbindingen die ingegroeid waren geraakt door oprukkende stadswijken. Na het leggen van grondkabels, het bouwen van twee nieuwe opstijgpunten, het herstellen van de graaftracés en het oprollen van de draden, moeten nu de masten zelf nog worden gesloopt en de fundamenten uitgegraven. Dat gebeurt de komende weken.

Het weghalen van een hoogspanningsmast is op het platteland vrij simpel: men trekt hem ondersteboven en zaagt hem ter plekke in stukjes. Maar middenin de stad is daar geen ruimte voor. Je kan daar niet zomaar even een hoogspanningsmast op zijn kant leggen en er omheen rijden met machines. Aannemer Dusseldorp heeft daarom voor een andere aanpak moeten kiezen: de hele mast omhoog takelen en boven het eerste het beste lege stukje grond rechtstandig weer laten zakken. Terwijl de mast nog verticaal aan de hijskraan vlak boven de grond bungelt, wordt hij vanaf zijn voeten hapje voor hapje in stukken gebeten met hydraulische scharen. 

Dat klinkt pijnlijk – en zo ziet het er ook uit voor wie een hoogspanningsmast wel eens met een mensfiguur heeft vergeleken (armen, benen en een slank verticaal lichaam). Van die films waarin het slachtoffer geblinddoekt aan een touw hangt boven een bak met haaien of piranha's… juist ja.

Geknabbel aan je voeten...Het is jammer dat er een stukje nethistorie is verdwenen: de laatste plek waar het gesloopte mastontwerp in twee parallelle rijen naast elkaar voorkwam is nu verdwenen. Maar anderzijds, op sommige plekken liepen de draden midden over over de huizen heen en voor wie eronder woont is er nu letterlijk een last boven het hoofd verdwenen. Er dient zich dan wel de vraag op wat er eerst was, maar eh.. nee, laten we ons daar juist op deze site maar niet de vingers aan branden…

Wie de operatie van top tot teen wil volgen, kan het beste Facebook aanslingeren en het account van HoogspanningZuid volgen (aanrader). Dit is de eerste keer in Hoogspanningsland dat sociale media bij zo'n project ten volle benut worden. Maar verder is er ook nog dit forumtopic, waarop o.a. Ruben Schots updates plaatst.

Foto's: de doodse aanblik van hoogspanningsmasten zonder draden (foto door Ruben Schots) doet bij mastengekken altijd rillingen over de rug lopen. Onder: een screenshot uit een filmpje op het Facebookaccount van HoogspanningZuid (kan je vrienden mee worden) waarop we zien dat de mast nog in de takels hangt terwijl die van onderaf in stukken wordt geknipt met hydraulische scharen.

Gelukkig nieuwjaar

19 december 2014 ∙ Gisteren is de nieuwe 150 kV-verbinding tussen Geervliet en Middelharnis in gebruik genomen, waardoor Goeree-Overflakkee niet langer meer letterlijk een groot 50 kV-eiland is. Maar ook in Apeldoorn, naar Boxtel en bij de Westermeerdijk is het deze maanden raak. En zelfs tussen Noorwegen en de Duitse concessie van Tennet kan het beginnen. 

Oftewel, het is weer grondkabeltijd in het gebied van Tennet. Meestal zijn de traditionele mastengekken niet zo weg van grondkabels, maar wanneer er geen luchtlijn hoeft te worden opgeofferd is er geen probleem. En dat is bijna het geval, want alleen in Apeldoorn betreft het verkabeling van twee oude luchtlijnen die over een nieuwere woonwijk liepen. De nieuwe kabels naar Boxtel (komst van een datacenter), Westermeerdijk en Middelharnis (beiden ontsluiting van meer windvermogen) hebben geen gevolgen voor het bestaande bovengrondse net.

Vooral de kabel naar Middelharnis heeft interessante eigenschappen. Om vanaf Geervliet naar Middelharnis te komen, moest het Haringvliet worden overgestoken. Normaal gesproken doet men dat door een sleuf te baggeren en de kabels daarin te laten zakken, waarna de sleuf weer wordt dichtgemaakt. Maar bij deze kabels koos constructeur Joulz voor een gestuurde boring. Deze techniek, ook wel HDD genoemd, komt oorspronkelijk uit de olie-industrie en het heeft zich het laatste decennium goed bewezen in de kabelindustrie – maar een boring van twee keer 2,5 kilometer aan één stuk was nog niet eerder uitgeprobeerd in het hoogspanningsnet. Niet in Europa, en waarschijnlijk zelfs nog nooit eerder op de wereld. Naast de Delftkabel en de NorNedkabel heeft Nederland er dus een derde primeur bij gekregen op grondkabelgebied.

En nu de NorNedkabel toch ter sprake is gebracht, eveneens afgelopen week maakte Tennet bekend dat er min of meer groen licht is gegeven voor de aanleg van NordLink, een tweede NorNed-kabel. Die 1400 MVA zware interconnector had eerst naar Nederland zullen lopen, maar veranderde netstrategische inzichten zorgden ervoor dat deze nu naar Duitsland wordt aangelegd. Omdat het in de Noorse bergen bijna onmogelijk is om grondkabels te leggen, zal de NordLinkverbinding vanaf Tonstad naar Vollesfjord als HVDC-luchtlijn worden uitgevoerd. 

Afbeelding: de nieuwe grondkabels naar Middelharnis, Boxtel en Apeldoorn. Op de volgende release van de netkaart (ergens in de tweede week van volgend jaar beraamd) zullen ze allemaal ingetekend staan.

11 december 2014 ∙ Een aantal dagen geleden werd bekend dat kernreactor Doel IV op oudjaarsdag waarschijnlijk weer in gebruik kan worden genomen. De gesaboteerde stoomturbine zou dan gerepareerd moeten zijn. Daarmee komt zo'n 1000 megawatt binnenlandse productie terug op het Belgische net. 

Dat biedt aanzienlijke verlichting in de krapte. Samen met de weersverwachting, die in de periode tussen nu en kerst geen kou in west-Europa laat zien, betekent dit dat de grootste dreiging op elektriciteits-schaarste is afgewend. De kans dat er voor oudjaarsdag een onoplosbare schaarste zal ontstaan is klein en na de jaarwisseling biedt Doel IV een extra gigawatt productie, zodat het geplaagde en op zijn tenen lopende productiepark dan weer wat lucht krijgt. 

Als we geluk hebben is de grootste crisis zelfs al geweest. Want tien dagen geleden viel Tihange III onverwacht uit na een brand op het schakelveld. Er viel zonder waarschuwing 1040 megawatt vermogen weg tijdens koud weer. Puur dankzij de combinatie van de dag van de week (zondag), onmiddellijke inzet van de pompcentrale van Coo, het zo snel mogelijk tot zijn top opregelen van alle beschikbare STEG-capaciteit gas en het afschakelen van enkele industriële klanten werd een storing in het civiele net op tijd afgewend. Een echte oog-van-de-naald-situatie (zo eentje met slechts enkele tientallen megawatt's noodvermogen nog achter de hand) was het nog niet eens, maar ze zullen hem in de Zaal bij Elia in Brussel aardig geknepen hebben…

Met Doel IV straks weer beschikbaar wordt de situatie minder penibel. Maar toch moeten we nog even wachten met juichen. Het is nog niet volledig zeker dat Doel IV daadwerkelijk weer beschikbaar komt, en zelfs als die weer draait en er geen storingen optreden op andere productielocaties, is België nog steeds niet uit de gevarenzone wanneer de winter in januari of februari ongemeen hard toeslaat. Daarvoor is het stilletjes ontstane tekort in productiecapaciteit simpelweg té groot geraakt. Wanneer de diep winterse omstandigheden van februari 2012 zich zouden herhalen en half Europa tot diep in Frankrijk in de kou zit, is het elektriciteitsverbruik tot in de wijde omtrek van België hoog. Vanuit Nederland zullen de interconnecties in zo'n situatie geforceerd voluit benut worden, daarbij de vrije markt tijdelijk buiten spel zettend (zo heeft Tennet toegezegd). Maar vanuit Frankrijk is dat niet zo zeker en dan kunnen er alsnog tekorten ontstaan.

In zo'n scenario zal het Belgische net ook met de gerepareerde Doel IV en vol benutte interconnecties op zijn tenen moeten lopen. Uitval van een enkelvoudige component, centrale of verbinding kan dan alsnog aanleiding geven tot een schaarste en eventuele afschakelingen.
We zullen het moeten afwachten en uitzitten, maar er komt spoedig iets meer lucht in de situatie. De ergste schaarste lijkt voorbij.

Afbeelding: boven: grafiek van Elia die de productiecapaciteit geordend naar brandstoftype toont. We zien de plotselinge uitval van de zware reactor Tihange III (onderaan), waarna er direct vanuit andere bronnen moet worden bijgesprongen. Nu lukte dat, maar als de som van beschikbare productiecapaciteit plus import samen niet kan voldoen aan de totale vraag, dan ontstaat een tekort met afschakelingen tot gevolg. Onder: de kerncentrale van Doel op betere dagen. Reactor Doel IV hoort bij de achterste koeltoren waar stoom uit komt.

De HoogspanningsNet Netkaart voor je PC, browser, tablet en telefoon.

– Altijd het net op zak.

Meer info Handleiding FAQ GIS/KML

Actuele load

Hoogspanningsagenda

Wat hangt ons boven het hoofd?
- (geen activiteiten bekend)



Heb je een tip? Meld 'm hier

Waar zijn de netprojecten?

Kijk waar de netuitbreidingen zijn!
Netuitbreidingskaart TenneT
Netprojecten Elia
TYNDP Europa door ENTSO-E

Credits en copyright

Creative Commons Licentie

Tenzij anders vermeld, bevindt de content op deze website zich onder een CC BY-NC-ND-licentie.

Lees de volledige disclaimer hier.