Coronaverschijnselen? Deze keer helpt een coronaring niet. Een mondkapje wel!

Hoogspanningstechniek

Mast van de Maand



Mast 08, Herbayum - Louwsmeer
----------------------------------------------
In het Nederlandse net is Friesland de plek waar het oorspronkelijke idee van een getrapt, vermaasd net het beste bewaard is gebleven. 110 kV is er de transportnetspanning en 220 kV is als koppelnet op enkele strategische stations verbonden met 110 kV en op twee plekken met de buurprovincies. Verder is er zeer weinig verkabeld. Vandaag staan we vlakbij Franeker, waar Ruben Schots deze 110 kV-donaumast vastlegde vlakbij de plek waar een spoorbaan wordt overkruist. Het PEB Friesland had net zoals veel andere provinciale elektriciteitsbedrijven haar eigen inzichten in wat handig en verstandig was qua lijnenbouw. Opvallend is dat er een parallel met Overijssel is te ontdekken: hamerkoppen werden in de jaren vijftig verruild voor donaumasten die in eerste instantie een redelijk complex vakwerk hadden, wat de ensemblage duurder maakt. Deze verbinding is uit 1965, een tijd waarin de IJsselmij al had gekozen voor pragmatischer mastontwerpen. Friesland zou dat stadium bijna overslaan en ging in de jaren 70 direct over op buismasten. Dat er daarna in veertig jaar maar heel weinig is veranderd aan het Friese hoogspanningsnet bewijst dat het strategisch goed in elkaar zit.

Hoogspanning en gezondheid?

Antwoord op alle vragen vind je bij het RIVM (NL) of het Departement Leefomgeving (B).

HoogspanningsNet behandelt dit thema met opzet niet zelf. (Waarom niet?)

Geknetter en gebrom?

Geen zorgen, dat is normaal.

Mastverrommeling


Doet dit ook jouw tenen kromtrekken?


Zoek je de netbeheerder?

Dat zijn wij niet. Ga naar de website van TenneT TSO (NL) of Elia (B).




Of ga naar ENTSO-E voor het Europese samenwerkingsverband tussen netbeheerders.

Berichtenarchief

10 juni 2016 ∙ Men kan van alles zeggen van de berg, maar niet dat ze visieloos zijn. Wintracks, het onder de grond stoppen van 2635 MVA op 380 kV en het starten van een project met een supergeleidende grondkabel in het 110 kV-gebied zijn allemaal projecten met lef. Maar het kan nog gekker: wat dacht je van een opgespoten convertereiland middenin de Noordzee?

Offshore windparken produceren vermogen dat naar land moet worden versleept. Dat gaat niet met wisselstroom, want wisselstroom onder water houdt het slechts ongeveer honderd kilometer vol voordat allerlei hinderposten zoals capacitief gedrag van de kabel ervoor zorgen dat het energieverlies onderweg onacceptabel wordt. Gelijkstroom heeft daar geen last van, zodat het mogelijk is om grote windparken ver uit de kust te zetten. Duitsland is daar al ver mee. In het Duitse deel van de concessie van Tennet staan de nodige offshore converters: platforms waarop de windparken worden aangesloten als een soort stekkerdoos, waarna het vermogen in de vorm van gelijkstroom naar land wordt getransporteerd.

Maar die Duitse platforms zoals DolWin, BorWin Alpha en Beta en SylWin staan telkens op stalen poten en ze kunnen per stuk meestal niet meer dan een gigawatt vermogen aan. Dat is niet genoeg voor wat er in de toekomst wordt verwacht: misschien wel tientallen gigawatts aan windvermogen in de Noordzee. Het net op zee zou dan alsnog in een kabelspaghetti veranderen. Er moet kortom een nieuwe slag worden gemaakt.

Beter goed gejat dan slecht bedacht is te extreem gesteld, maar het moet gezegd worden dat Tennet even bij de buren in België heet gekeken en het plan van Elia wat heeft opgepompt. Waarom zou je de converters op stalen poten zetten als het ook op een opgespoten eiland kan? Je hebt dan meer ruimte, zit niet vast aan grenzen door omvang en gewicht en je kan eenvoudig uitbreiden.

Dat vormde de basis voor een toekomstvisie waarin een kunstmatig eiland op de Doggersbank, in de uiterste punt van het Nederlands territoriaal water, een functie zou kunnen vervullen als een spin in het web van een toekomstig multinationaal elektriciteitsnet op de Noordzee. Het eiland zou verschillende clusters windparken moeten kunnen faciliteren en verbindingen naar uiteindelijk alle landen rondom de Noordzee moeten hebben.

Natuurlijk, een visie is een visie. Netbeheerders hebben die wel vaker. Maar aan deze visie is één ding dat opvalt: het moment waarop deze wordt gepresenteerd. Juist deze weken worden in Europa getekend door het Britse referendum over de Brexit. Dit eilandplan laat met enige bombarie zien dat Europese landen rondom de Noordzee elkaar nodig hebben als het gaat om toekomstige energiestrategie. Het moment om dit plan te presenteren lijkt daardoor niet geheel toevallig, zo hebben wij bij HoogspanningsNet het gevoel.

Of het eiland er komt? Dat weten we pas tussen 2030 en 2050. 
Lees het persbericht op de site van Tennet voor meer details.

Afbeeldingen: boven een impressie zoals Tennet zich het eilandplan voorstelt. De omvang van het convertereiland zou ongeveer 6 km2 moeten worden en er moet meer dan 10 GW convertercapaciteit op kunnen staan. Onder: een deel van de huidige situatie in het Duitse Noordzeenet. We zien meerdere windparken en een aantal converters op stalen poten.

20 mei 2016 ∙ Reeds in februari kondigden we het al aan. En vandaag is het zo ver: de HoogspanningsNet Netkaart V5.0 is vrijgegeven. Onder de nickname Databeest is V5.0 het vlaggenschip van nieuwe release cycle met opnieuw grote innovaties.

Was de grootste innovatie van versie 4.0 dat de netkaart web-based werd, in versie 5.0 zijn we daar nog een stap verder in gegaan: de kaart is nu veranderd in databased. De KML-entiteiten zijn in een MySQL-database op een webserver gezet en worden bij het bekijken van de kaart on the fly opgehaald, toegesneden op de kijkhoogte en het bereik van het blikveld van de gebruiker. Dynamische weergave: hoe verder je inzoomt, hoe meer details zichtbaar worden. Eigenlijk net als Google Maps. Met andere woorden, het 'volloopprobleem' (een blikveld bedekt met labels en namen waardoor je door de bomen het bos niet meer zag) is nu voorgoed uit de weg geruimd en de deur is geopend naar het doorvoeren van een paar nieuwe features die voorheen onmogelijk waren.

Dankzij ijverig werk van enkele vrijwilligers zijn alle hoogspanningsmasten in Nederland gecarteerd en ze zijn ingevoerd op de kaart – het zijn er ruim 13.000! Ze dragen allemaal ook daadwerkelijk het mastnummer conform de nummering van de netbeheerder. Niemand anders heeft dit.

Verder is voor ieder trafostation in Nederland én België uitgezocht wat de secundaire zijde voor (midden)spanning voert. Staat er bijvoorbeeld 6, 10, 12, 13, 15 of 23 kV op het middenspanningsnet van een zeker trafostation? Vroeger moest je daarvoor eindeloos graven in de KCD's, maar straks is letterlijk één blik op de kaart voldoende. Ook dit heeft niemand anders. De HoogspanningsNet Netkaart maakt opnieuw een grote stap.

De pictogrammen en labels zijn veranderd van PNG-afbeeldingen in afbeeldingen die door een script worden opgebouwd, toegesneden op wat de database dicteert voor een zeker station. Dit scheelt in performance en alle mogelijke combinaties zijn nu mogelijk. Door de dynamische eigenschap worden telkens alleen de objecten geladen en vernieuwd die op dat moment binnen het kijkvenster in beeld zijn. Dat scheelt data en kostbare tijd. Ook in elektrisch opzicht zijn er nieuwe verbeteringen: de 23- en 25 kV-netten in de zuidelijke Randstad verschijnen in sneltempo op de kaart en alle netvlakken zijn gelijkgetrokken met de NEN IEC 60038, zodat er een vast aantal intervallen is ontstaan met hun eigen netvlakkleur. Chaos op de kaart wordt op die manier voorkomen.

Versie 5.0 is door de database-opzet dermate anders dat een nieuwe release cycle gerechtvaardigd is. Versie 4.5 blijft tot nader order ook nog werken, maar er wordt (behalve een toegevoegde mededeling met verzoek tot updaten) geen verdere actualisatie meer voor geboden. Ons advies: doe jezelf niet tekort! Haal versie 5.0 binnen. Blijf actueel en ga tot het draadje met ons. Nu en in de toekomst – want jawel, de eerste ontwikkelingen voor de 6-serie zijn al gestart.

Afbeeldingen: screenshots van de HoogspanningsNet Netkaart versie 5.0 in de interface van Google Earth. Klik hier voor een vergroting. Meer screenshots zien? Kijk hier, een hele pagina vol. Vragen? Stel ze op ons forum.

18 mei 2016 ∙ In Nederland en België is vrijwel overal elektriciteit en ook vrijwel altijd. We zien het als vanzelfsprekend. Of eigenlijk zien we het liever niet. De aanleg van een nieuwe hoogspanningslijn kan al decennialang rekenen op flink wat protest. Hoe anders is dat af en toe in gebieden ver weg van hier, gebieden waar nog steeds geen stroom is en de aanleg ervan de kans op een beter leven betekent.

Protestbord vóór de aanleg van de hoogspanningslijnIn onze streek hebben hoogspanningslijnen geen goede naam: men vind een bovengrondse verbinding achterhaald, lelijk en tegenwoordig ook eng. ‘Vind maar een andere manier om de stad van stroom te voorzien, zolang het maar niet door mijn tuin heen is’. De laatste jaren zijn er zelfs voor het eerst serieuze protesten tegen grondkabels verschenen geïnitieerd door mensen die niet eens de grond bezitten waar de grondkabel in wordt aangelegd. Kortom, hoogspanningslijnen, of ze nu bovengronds of ondergronds zijn uitgevoerd, zien de meeste mensen in rijke landen tegenwoordig liever gaan dan komen.

Maar er zijn veel gebieden op de wereld waar elektriciteit en de toegang ertoe helemaal niet zo vanzelfsprekend is als hier. In die streken betekent elektrificatie tot op de dag van vandaag hetzelfde als wat het hier een eeuw geleden was: hoop en vooruitgang. Elektriciteit betekent de kans op een beter leven. In zulke gebieden speelt zich het omgekeerde af: hoogspanningslijnen, trafostations en aansluiting op het net zijn er gewild. Afgelopen week zagen we in Afghanistan een wel heel uitgesproken voorbeeld. Duizenden Hazara’s, een etnische minderheid, zijn daarop boos naar de hoofdstad Kabul getrokken om verhaal te halen en hun ongenoegen te uiten over het niet aanleggen van een nieuwe hoogspanningslijn door hun gebied.

De hoogspanningslijn (met een capaciteit van 500 MVA en gekend onder de naam TUTAP) zou samen met een paar trafostations en enige andere projecten (CASA-1000) elektriciteit introduceren in het momenteel nauwelijks geëlektrificeerde provincie Bamyan. Maar de vorige regering besloot het tracé van TUTAP te wijzigen waardoor de verbinding nu door een gebied komt te lopen waar veel minder Hazara’s wonen. De Hazara’s zien dit als discriminatie en eisen dat het eerder beraamde tracé door Bamyan weer gevolgd wordt. Het draaide afgelopen maandag uit op grimmige protesten. “De overheid moet weten dat wij ook elektriciteit willen in onze provincie. Als ze niet luisteren, gooien we de stad op slot.” aldus een van de demonstranten.

Foto: Afghanen op de been bij reeds het tweede protest vóór de aanleg van de TUTAP-hoogspanningslijn dragen protestborden met de beeltenis van een hoogspanningsmast waar nu eens géén rood kruis doorheen staat en waarvoor juichend de armen omhoog worden gestoken. TUTAP is our redline. Het belang van elektriciteit kan bijna niet overschat worden.

13 mei 2016 ∙ Een week of twee geleden plaatste Tennet de eerste twee wintracks met obstructieschildering vlakbij Schiphol. Op zichzelf geen wereldschokkend nieuws – maar nu het mooi weer is geworden en de lucht blauw kleurt verandert dat alsnog: Hollands rood-wit-blauw was zelden zo spannend.

Het project Randstad380 Noordring betreft een nieuwe 380 kV-verbinding tussen Beverwijk en Bleiswijk, met een nieuw 380 kV-station in Vijfhuizen. Ook vliegveld Schiphol moet gepasseerd worden. Dat gebeurt bovengronds en de wintracks zijn een stuk hoger dan de bestaande vakwerkmasten, zodat een obstructieschildering en markeringslampen noodzakelijk zijn. (Zie de regels van de FAA.) De keuze is gevallen op de klassieke variant van zogeheten alternating rings, waarbij drie witte ringen worden omzoomd door vier exemplaren in een kleur die aviation orange genoemd wordt. In de praktijk ligt die kleur dichterbij rood dan bij oranje, zeker in contrast met de ivoorwitte wintracks.

Toch is het een raar gezicht dat straks maar één van de pylonen een obstructieschildering draagt en de andere zijde van dezelfde mastpositie niet. Net weer jammer, het wekt letterlijk de indruk van half werk. De overweging erachter ('teveel onderhoud nodig') lijkt ons bij HoogspanningsNet enigszins overdreven, maar wanneer wintracks eens in de twintig of dertig jaar verf nodig hebben en de obstructieschildering iedere vijf tot tien jaar teveel verbleekt, dan zou er een bescheiden kern van waarheid in kunnen zitten.

Maar op dit moment is de verf nog blinkend nieuw. Totdat de draden eraan hangen staan er een aantal enorme, geopende 'slagbomen' bij het vliegveld te pronken. Het is bijna een statement voor wie per vliegtuig landt op Schiphol: Nederland is geopend en Tennet heet u hartelijk welkom.

Foto: Tennet houdt een Facebookpagina bij (Randstad Noordring) waarop regelmatig updates rondom het project worden gedeeld, passend in de nieuwe houding van het bedrijf ten aanzien van hun positie in de samenleving. Daar is ook deze foto te vinden, waar de roodwitte wintracks er gekleurd op staan. Voor wie het project wil volgen is het een aanrader om deze Facebookpagina in de gaten te houden.

01 mei 2016 ∙ In 1995 en 1996 werden de langste en de zwaarste hoogspanningslijn van Nederland tegelijk gebouwd. 380.000 volt kwam naar het noorden van Nederland. En dat jubileum laten we niet ongemerkt voorbij gaan hier op HoogspanningsNet.

Het project Zwolle-Meeden-Eemshaven. Drie stations in Zwolle, Meeden en de Eemshaven. Twee zware hoogspanningslijnen tussen Zwolle, Meeden en de Eemshaven. Eén megaproject van 800 miljoen gulden. Misschien wel het meest tot de verbeelding sprekende hoogspanningsproject van de jaren 90. En van nationaal belang in de toekomstige stroomvoorziening. Alles onder regie van het SEP, de Samenwerkende ElektriciteitsProducenten. Op 02 mei 1996 ging de stroom erop. Sindsdien hangt er iets moois in de lucht van noordoost Nederland. Reden voor een feestje. En hoe vier je als website een feestje? Met een jubileumwebsite natuurlijk.

20 jaar Zwolle-Meeden-Eemshaven. Vier het MEE.
zlmeeeems20.hoogspanningsnet.com

Ga mee op reis door twee decennia Zwolle-Meeden-Eemshaven. Beleef de reis Er hangt iets moois in de lucht, met informatie, foto’s en oude nieuwsartikelen. Lees de verhalen van mensen die erbij waren vanuit verschillende raakvlakken. Betrokken vanuit een professioneel oogpunt of ook vanzelf spontaan geïnteresseerd geraakt. Bekijk hoe de bouw ging en hoe het vorderde, lees over de achtergronden van het project en maak kennis met nieuwe hoeken om tegen de dingen aan te kijken. Ook hebben we oude documentatie gedigitaliseerd, zoals de folders Lijnen naar Morgen en Masten in ’t land. Ze bieden een unieke inkijk in de communicatie van het netbeheer van destijds met de bevolking en landeigenaren.

Een jubileumsite is nooit vol en ook nooit af. Doe MEE. Ben je of ken je iemand die erbij was, tijdens de bouw van het project of betrokken bij de aanwezigheid ervan tot op vandaag? Vertel MEE wat Zwolle-Meeden-Eemshaven betekende of betekent vanuit jouw raakvlak of perspectief.  Praat mee op ons forum. Of verspreid het woord via #zlmeeeems20. Hoe meer verhalen, hoe mooier.

Afbeeldingen: foto van Meeden-Eemshaven ('de Mammoetlijn') in een koolzaadveld, gemaakt door Tom Börger. Linksonder: het oude logo van het project, uit de vroege jaren 90. Beleef de verbinding MEE van Zwolle tot de Eemshaven: er hangt iets moois in de lucht.

De HoogspanningsNet Netkaart voor je PC, browser, tablet en telefoon.

– Altijd het net op zak.

Meer info Handleiding FAQ GIS/KML

Actuele load

Hoogspanningsagenda

Wat hangt ons boven het hoofd?
- (geen activiteiten bekend)



Heb je een tip? Meld 'm hier

Waar zijn de netprojecten?

Kijk waar de netuitbreidingen zijn!
Netuitbreidingskaart TenneT
Netprojecten Elia
TYNDP Europa door ENTSO-E

Credits en copyright

Creative Commons Licentie

Tenzij anders vermeld, bevindt de content op deze website zich onder een CC BY-NC-ND-licentie.

Lees de volledige disclaimer hier.