Over het Nederlandse elektriciteitsnet zijn verschillende werken geschreven. Gedenkboeken over de voormalige provinciale concessiegebieden focussen op met name de bedrijfsvoering van de provinciale elektriciteitsbedrijven. Maar er is ook een reeks naslagwerken die met name de bovengrondse netontwikkeling en toegepaste hoogspanningsmasten beschrijven.

Ir. A.J. Börger, ook actief op het forum, heeft een aantal indrukwekkende naslagwerken samengesteld over de netontwikkeling in de voormalige concessies van het gehele 110 kV-gebied, de voormalige PNEM-concessie (Noord-Brabant) en de PGEM-concessie (Gelderland). Met name de hoogspanningsmasten waarmee de verbindingen zijn opgetrokken krijgen de aandacht, zowel vanuit persoonlijk als vanuit constructietechnisch ingenieursperspectief. 

Tom Börger is de eerste die de hoogspanningsmasten in ons landschap op deze wijze heeft beschreven en gedocumenteerd. Voor pylon geeks, nethistorici en ieder andere geïnteresseerde in de bovengrondse netten van de genoemde concessiegebieden kunnen de rapporten als een standaardwerk worden gezien.

Klik op een document om het in te zien. Het bestandsformaat is soms aanzienlijk en laden kan dan even duren, afhankelijk van je internetverbinding. De rechten behorende bij de rapporten behoren volledig toe aan A.J. Börger. Voor inlichtingen of contactverzoeken kan men ons contactformulier gebruiken, wij zetten het bericht dan door naar de auteur. 


 

Cover Hoogspanningslijnen in Friesland (A.J. Börger)Hoogspanningslijnen in Friesland
De masten van het PEB

A.J. Börger, 2008

In het rapport Hoogspanningslijnen in Friesland wordt de netontwikkeling in de voormalige Friese PEB-concessie nauwkeurig bekeken. De focus ligt op de gebruikte hoogspanningsmasten in het 110- en 220 kV-net. Zowel bestaande alsook reeds verdwenen verbindingen in de concessie van het Provinciaal EnergieBedrijf Friesland (ook wel als FRIGON gekend) worden bekeken. Friesland wordt grotendeels gekenmerkt door vrij herkenbare 110 kV- donaumasten van vrijwel hetzelfde ontwerp als in de PUEM-concessie (Utrecht). Door middel van tabellen, overzichtskaartjes, historische en actuele foto's wordt een zo compleet mogelijk overzicht gegeven van de hoogspanningsmasten in de bovengrondse verbindingen. Ondergrondse verbindingen worden niet beschouwd, maar het aantal grondkabels in Friesland is zeer beperkt. Het rapport beslaat de periode van circa 1920 tot 2008 en er is voorzien in een korte blik in de toekomst zoals die er in 2008 uitzag.

Inzien/Downloaden

 

Cover Masten van het EGD (AJBörger)Hoogspanningslijnen in Groningen en Noord-Drenthe
De masten van het EGD

A.J. Börger, 2008

Het rapport Masten van het EGD beschrijft de netontwikkeling in de voormalige concessie van het Energiebedrijf Groningen en Drenthe. Deze vrij grote concessie heeft een boeiende geschiedenis met een handvol grote highlights. Er is een zeer gevarieerd mastenaanbod in het 110 kV-spanningsniveau. In het gebied treffen we een grote variëteit aan hamerkoppen, maar ook dennenboom-, delta- en donaumasten komen voor. Tevens is er 220 kV en sinds 1995 ook 380 kV in het gebied, gedragen door enorme drievlaks- en combinatiemasten. Iedere huidige (in 2008) en voormalige bovengrondse lijn is in beschouwing genomen, ondersteund door kaartjes, tabellen en veel beeldmateriaal. Grondkabels worden niet beschouwd. De korte blik richting de toekomst zoals die kon worden voorzien in 2008 is inmiddels enigszins achterhaald geraakt vanwege aanzienlijke ontwikkelingen in de Eemshaven en enkele netverzwaringen op 110- en 220 kV-niveau in Drenthe.

Inzien/Downloaden   

 

Masten van de IJsselmij (AJBörger)

Hoogspanningslijnen in Overijssel en Zuid-Drenthe
De masten van de N.V. IJsselmij

A.J. Börger, 2008

De bovengrondse hoogspanningslijnen in Overijssel en zuidelijk Drenthe staan centraal in dit rapport over de netontwikkeling in de voormalige concessie van de IJsselmij. In dit omvangrijke naslagwerk wordt iedere huidige en voormalige verbinding van 110-, 220- en 380 kV bekeken, waarbij de nadruk net als in de andere rapporten ligt op de hoogspanningsmasten. Ondergrondse verbindingen worden niet beschouwd. De IJsselmijconcessie betrof naast Overijssel en een klein stukje Gelderland (Eibergen) ook de Noordoostpolder en zuidelijk Drenthe. Het gebied heeft door de jaren heen kennisgemaakt met een aantal zeer karakteristieke mastmodellen zoals de Duits aandoende IJsselmij-donaumast, parapluvormige hamerkoppen en een ranke 220 kV-dennenboommast. Door middel van kaartjes, tabellen en beeldmateriaal geeft het een beeld van de bovengrondse verbindingen in de periode tussen circa 1900 en 2008.

Inzien/Downloaden   

 

Masten in Noord-Brabant (AJBörger)Hoogspanningslijnen in Noord-Brabant
De masten van de PNEM

A.J. Börger, 2013

In dit nieuwere deel van de reeks naslagwerken van A.J. Börger wordt voor het eerst een voormalige concessie uit het 150 kV-net bekeken. Het betreft hier de netontwikkeling in Noord-Brabant, een groot gebied met een rijke 50 kV-geschiedenis die bijna niemand meer zou kennen als deze niet voor de vergetelheid zou zijn behoed door een uitgebreide reconstructie in dit rapport. Uiteraard worden ook het 150 kV-net, het 380 kV-koppelnet en de productie-eenheden (met name de Amercentrale) bekeken. Met de tabellen, kaartjes en een veelheid aan foto's die we reeds van de oudere rapporten gewend zijn wordt een goed beeld geschetst van het verleden en heden van bovengrondse elektriciteitsnet in de concessie van de Provinciaal Noord-Brabantse ElektriciteitsMaatschappij. Grondkabels worden niet beschouwd. Een bescheiden toekomstblik vormt het besluit van dit naslagwerk.

Inzien/Downloaden   

 

Masten in Noord-Brabant (AJBörger)Hoogspanningslijnen in Gelderland
De masten van de PGEM

A.J. Börger, 2017

Het momenteel nieuwste en ook veruit het dikste deel van de naslagwerken betreft een beschouwing van het concessiegebied van de PGEM, de Provinciaal Gelderse ElektriciteitsMaatschappij. In tegenstelling tot Brabant is in Gelderland 50 kV niet verdwenen en ook bovengronds zijn er nog verbindingen van deze spanning in gebruik. De PGEM-concessie omvat Gelderland en de zuidelijke Flevopolders. Het is een gevarieerd en ingewikkeld gebied met relatief veel oude, slecht gedocumenteerde verbindingen en aftakken, zodat de auteur een indrukwekkende speurtocht heeft verricht om tot een zo compleet mogelijk overzicht te komen. Uiteraard krijgen ook de 150- en 380 kV-verbindingen de aandacht die ze verdienen. Net als de andere delen beperkt het rapport zich tot bovengrondse verbindingen. Het naslagwerk is actueel tot aan de aanleg van Doetinchem-Wesel aan toe.

Inzien/Downloaden   

 


Omhoog