380 kVDa's netjes

Vakwerk schilderen is vakwerk

We zijn allemaal bekend met het wisselvallige weer in Nederland en België. Alles wat buiten staat kan maar beter goed in de verf worden gezet. Dat geldt ook voor hoogspanningsmasten. Een vakwerkhoogspanningsmast schilderen is een flinke klus.

In een CfB-klimaat kan het het hele jaar door regenen, het is gematigd qua temperatuur en eigenlijk altijd is de bodem vochtig. Of, in meer gangbare taal: in een gematigd zeeklimaat gaat buiten alles naar de haaien als je het onbeschermd laat staan. Ook hoogspanningsmasten.

Galvaniseren, daarna conserveren

Om te voorkomen dat stalen masten in een partij roest veranderen moet het ijzerwerk worden beschermd tegen weersinvloeden. In landen waar het klimaat ons beter is gezind is het voldoende om de staven en hoeklatten thermisch te galvaniseren. Je hangt ze in een bad met gesmolten zink en het zink vormt daarna een kathodische bescherming die zich zeer langzaam opoffert om het ijzer te beschermen. Dat werkt goed in droge, hete klimaten met slechts jaarlijks een losse onweersbui, of juist ook in ijskoude klimaten waar de wind boosaardig door de draden fluit. In een moessonklimaat of in een gematigd zeeklimaat is dat niet voldoende. Hier worden de meeste masten niet alleen gegalvaniseerd, maar daarna ook in de ijzermenie gezet, en daarna volgt nog een laag grijze zinkmenie. En na enkele decennia wordt de schilderbeurt herhaald. Met een mooi woord wordt het conservering genoemd.Wie dit netjes bijhoudt kan ervoor zorgen dat een hoogspanningsmast bijna oneindig lang kan blijven staan.

Vroeger werden er nare verven gebruikt zoals loodmenie en verven waar het inmiddels beruchte chroom-6 in zat. Tegenwoordig is dat niet meer aan de orde en moderne zinkmenie is een stuk vriendelijker geworden voor schilders en voor de omgeving. Wat niet is veranderd is de methode waarmee de masten in de verf worden gezet wanneer het hun tweede of derde schilderbeurt is en de mast al tientallen jaren overeind staat. Dat is altijd handwerk gebleven.

Takkewerk met de hand

Op ieder moment wordt wel ergens in België en Nederland een hoogspanningslijnen geschilderd. Een hoogspanningsmast is een heleboel werk om te schilderen. In een groot exemplaar, zoals de 380 kV-donaumast van het Oostringtype op de foto’s bij dit artikel, zit al gauw een kilometer of twee lengte aan hoekprofielen die aan alle kanten moeten geverfd worden. Je kan er ook niet makkelijk bij en een keukentrapje is uiteraard te laag om de onderkant van de traversen te verven. Daar komt nog bij dat het vaak niet mogelijk is om de hele hoogspanningslijn af te schakelen bij de werken. Men moet dus schilderen aan één zijde van de mast terwijl het circuit aan de andere kant in vol bedrijf is.

Je kan ook niet zomaar de dop van het blik verf wippen en aan de slag gaan. Eerst wordt de mast gewassen: algen, vogelpoep en andere ongerechtigheid moet eraf. Daarna wordt er indien nodig wat extra grondverf aangebracht, de welbekende roodbruine ijzermenie. Pas daarna volgt de zinkmenie. En enige tijd later wordt het kunstje herhaald aan de andere kant van de mast. In Nederland zijn vrijwel alle masten grijzig van kleur of soms enigszins groengrijs, maar in België staan nogal wat masten met een roodwitte obstakelschildering. Dan zijn er ook nog twee kleuren nodig.

Het schilderen van hoogspanningsmasten is een vak apart. Alleen gespecialiseerde bedrijven (bekend met de veiligheidsmaatregelen) kunnen dit soort klussen uitvoeren. De schilderwerken aan de Oostringmasten op de foto’s bij dit artikel worden bijvoorbeeld door een bedrijf uit Hoogeveen gedaan. Zij hebben zelfs een oefenmast op het terrein staan om schilders mee op te leiden. Maar als je de opleiding hebt voltooid weet je wel zeker dat je een baan met meer uitzicht hebt dan de binnenschilder. Alleen Steigerpijp FM luisteren op vijftig meter hoogte zal wat moeilijker zijn. ◼


Afbeeldingen
Header: Er zit heel veel hoekijzer in een hoogspanningsmast, zodat het verven nogal wat werk is. En ben je klaar, mag je er nog een paar honderd… Beeld: Peter Schokkenbroek.
Artikel (1): Je kan letterlijk heel wat van de wereld zien als je hoogspanningsmasten verft. Daar bovenin de preekstoel staat de buitenschilder. Beeld: Peter Schokkenbroek.
Artikel (2): Op zachte windstille voorjaarsdagen lukt het misschien om de bouwradio op het autodak daar boven in de hoogspanningsmast nog te horen, maar meestal hoor je vooral de wind. Beeld: Peter Schokkenbroek.