110 kV70 kVEliaPoah

Plastic is Fantastic in de Ardennen

Ooit was het op deze site een aprilgrap: plastic hoogspanningsmasten. Maar inmiddels is het realiteit in de Ardennen, waar netbeheerder Elia bezig is met netverzwaringen. En wat zien we daar tussen de heuvels staan? Een kort straatje proefmasten van carbonvezel.

De Ardennen zijn een mooi gebied voor wie van gemoedelijke heuvels, geologie en van energiewinning houdt. Maar omdat het gebied dunbevolkt is en het op enige afstand van de rivieren vandaan maar weinig industrie kent, is het plaatselijke elektriciteitsnet blijven hangen op 70 kV. Er zijn maar op een handvol plekken koppelingen met 220 kV. Dat is lastig als je een windpark wil aansluiten, want al snel krijgt de lokale 70 kV-lijn een hartverzakking terwijl 220 kV zo’n beetje het andere uiterste is. Kortom, wat we in Nederland zien met het ontbreken van een tussenspanning in bepaalde delen van het land (een groot gat tussen 10 en 150 kV), datzelfde zien we in de Ardennen met een netvlak tussen de 70 kV tussenspanning en de landelijk transportspanning die ter plekke 220 kV is. Elia is dat een doorn in het oog zodat enkele jaren geleden werd besloten om 110 kV te willen gaan toepassen in delen van het gebied. Het eerste tussen Brumé, Bevercé en Saint Vith: de oostlus. Die spanning had België nog niet terwijl er evidente voordelen aan zitten.

Dicht genoeg bij 70 kV voor weinig extra ruimtebeslag

110 kV is over de hele wereld een zeer populaire spanning zodat apparatuur voor deze netspanning in ruime mate voorhanden is. 110 kV zien we in de Duitstalige landen maar ook veel in Oost Europa, in de Balkan en in Rusland zodat je ook niet gauw in een vendor lock-in belandt. Ook ligt 110 kV nog relatief dicht bij 70 kV zodat de afmeting van de nieuwe masten, de vrije ruimte onder de draden en de corridors door de bossen minder toe hoeven te nemen dan wanneer 150 kV zou worden toegepast zoals in Vlaanderen is gedaan.

Nu had Elia gewoon naar de berg in Arnhem kunnen bellen of de übercompacte 110 kV-cactusbuismast van de IJsselmij op licentie kan. Maar Elia is zelf ook niet vies van wat innovatie. Er is een nieuwe betonmast ontwikkeld en bij wijze van proef zijn er in het eerste nieuwe 110 kV-tracé ook drie mastposities gezet die een toren van carbonvezel hebben. Ze bestaan uit licht conische kokers die over elkaar heen zijn geschoven op precies dezelfde wijze als hoe het met polygoonbuismasten wordt gedaan. Eind 2015 zijn ze al geplaatst, maar de draden werden pas later aangebracht en sinds vorige maand is het tracédeel in gebruik genomen. Tot 2023 nog wel op 70 kV, want de stations en bewaakapparatuur zijn nog niet gereed.

Het idee achter de proef is te gaan kijken of carbonvezelen masten zich beter houden dan betonmasten. Je zou het niet zeggen, maar waar een metalen vakwerkmast bij goed schilderen vrijwel onbeperkt mee kan is een stobie of een betonpaal na een jaar of veertig al aan vervanging toe vanwege scheurtjes of betonrot. De kunststof palen zijn een beetje plomp uitgevallen en of de uitvoering als nou bipole echt nodig was valt ook te bezien, maar het kan Elia niet ontzegd worden dat ze wel lef hebben. Hier bij HoogspanningsNet zijn we vooral blij dat we tegen een kunststof hoogspanningsmast aankijken in plaats van een kunststof markeringspaaltje voor een grondkabeltracé, dus ons hoor je niet meer klagen. De masten zelf zijn door een Canadese firma vervaardigd en daar is men behoorlijk naar weer gewend. Dat heb je in de Ardennen ook, zodat we er wel vertrouwen in hebben. ◼


Afbeeldingen
Header: foto van een van de vier kunststof mastposities op een heuveltop bij Malmedy. Beeld: Tom Börger.
Artikel: detailbeeld van een mastpositie. Er zit nog veel metaal aan de masten, de torens zijn echter volledig van carbonvezel. Beeld: Tom Börger