HoogspanningsNet - alles over hoogspanning op het het

Hoogspanningstechniek

Mast van de Maand



Mast 27, Wageningen Nude - Ede
----------------------------------------------
Ondanks hun enorme cultstatus in hoogspanningsland had er nog nooit een schaarmast in Mast van de Maand gestaan. Er is nog maar één lijn met dit mastontwerp in Nederland en deze 50 kV-verbinding heeft tevens de eer om de oudste hoogspanningslijn van het land te zijn die in actieve dienst is. Ruben Schots (a.k.a. de Lijnfietser) heeft het mooie voorjaarsweer van april aangegrepen om het stokoude lijntje uit 1929 op zeer fraaie wijze vast te leggen. Al sinds 1929 verbindt het hoogspanningslijntje de Betuwe met het trafostation van Ede, als onderdeel van het ooit behoorlijk uitgebreide 50 kV-net van de PGEM. Het mastlicham is een ruimtelijk ingewikkeld ontwerp, zo oud dat het nog met klinknagels in elkaar zit. Dit najaar verdwijnen er helaas opnieuw een aantal masten vanwege stadsuitbreiding van Wageningen, maar gelukkig blijft een groter deel nog altijd gewoon in dienst, waaronder de unieke Rijnkruising die beter bekend is als de Zwarte Giraf. Deze zomer gaan we op HoogspanningsNet wat doen met het 90-jarig jubileum van deze bijzondere lijn. Voor geïnteresseerden, hou onze voorpagina en agenda in de gaten of ga met de Lijnfietser mee op reis op ons forum.

Hoogspanning en gezondheid?

Antwoord op alle vragen vind je bij het RIVM (NL) of het LNE (B).

HoogspanningsNet behandelt dit thema met opzet niet zelf. (Waarom niet?)

Geknetter en gebrom?

Geen zorgen, dat is normaal.

Mastverrommeling


Doet dit ook jouw tenen kromtrekken?


Zoek je de netbeheerder?

Dat zijn wij niet. Ga naar de website van TenneT TSO (NL) of Elia (B).




Of ga naar ENTSO-E voor het Europese samenwerkingsverband tussen netbeheerders.

Berichtenarchief

20 mei 2019 Gisteren was de Open Wervendag in België, waarbij Elia het transformatorstation Lillo eenmalig openstelde voor het publiek (zie ook het nieuwsbericht hieronder). Het weer werkte niet mee, maar dat mocht de pret niet drukken. We danken Elia voor de organisatie en de mogelijkheid tot een blik op de nieuwe recordhouder hoogste hoogspanningsmast van de Benelux.

Nieuwe scheldekruising - klik voor een vergrotingOver het project Brabo is hier al vaker wat gezegd. Wie meer wil weten kan bij Elia de details nalezen of oude nieuwsberichten op deze website nazoeken. Hier en nu op deze plek beperken we ons tot een bericht dat eigenlijk niet mag ontbreken in het nieuwsarchief: de nieuwe recordhouder hoogste hoogspanningsmast van de Benelux. 192 meter hoog, meer dan 500 ton en zo groot dat er in heel Europa slechts acht hijskranen voorhanden zijn die in staat zijn om deze masten in elkaar te takelen.

Afgelopen woensdag werd de eerste van de twee masten opgeleverd – net op tijd voor de open dag. Het is het exemplaar op de linkeroever. Trafostation Lillo staat echter op de rechteroever, waar een identieke mast nog in opbouw is. Op die manier was het mogelijk om op de open dag tussen de mastdelen door te wandelen (en de schaal van de enorme metalen delen met eigen ogen te zien) terwijl aan de overzijde van de Schelde meteen te zien was hoe alles eruit komt te zien als de mast geënsembleerd is. Het beste van twee werelden.

Mastdelen wachtend op montageAankomende zomer worden de draden in de masten gehesen en dan zal de nieuwe hoogste crossing van de Benelux en de derde van Europa zijn definitieve uiterlijk aannemen. Op het terrein was er de mogelijkheid een schaalmodel te bekijken die in een windtunnel was getest, maar ook was er de kans om op trafostation Lillo (in ombouw) de toekomstige 380 kV GIS-installatie van dichtbij te bekijken. 

Op ons forum is meer informatie te vinden, waaronder foto's van het project en wellicht over een paar dagen ook foto's die een impressie geven van de geslaagde open dag waarbij een groep mensen van dit forum en achter HoogspanningsNet van de partij mochten zijn. 

Afbeeldingen: Nieuwe 192 meter hoge kruisingsmast op de linkeroever, gezien vanaf de rechteroever. Klik op de afbeelding voor een vergroting. Onder: aanblik van de situatie op de open dag. Elia had voorzien in een paar partytenten, informatieborden, personeel en de mogelijkheden om de enorme mastdelen van heel dichtbij te kunnen bekijken. Een echte mast see.

09 mei 2019 In de haven van Antwerpen verrijzen momenteel de nieuwe recordhouders voor de titel hoogste hoogspanningsmasten van de Benelux. En het wordt nog leuker, want op de Open Wervendag op 19 mei kan je ze van heel dichtbij gaan bekijken: Elia stelt de werf eenmalig open voor het publiek.

In het kader van de Open Wervendag (in Nederland gekend als Dag van de Bouw) heeft Elia al vaker een werf of bouwplaats open gesteld. Vorig jaar werden de deuren van de Nemo-converter eenmalig geopend. Maar dit jaar doen we er goed aan om een verrekijker mee te nemen: de deur van Lillo gaat open.

Dat is pal naast een van de nieuwe kruisingsmasten voor de Scheldeoversteek die nu in aanbouw is. Bekijk de kolossale mastdelen die samen een indrukwekkende, 192 meter hoge mast zullen gaan vormen van dichtbij terwijl op de andere oever (waar men al aan het takelen is) reeds te zien is hoe het eindresultaat eruit gaat zien. Tevens is er het station zelf: Lillo wordt veranderd in een modern 380/150 kV hoogspanningsstation. Bekijk van dichtbij wat een modern hoogspanningsstation is, hoe het functioneert en hoe verbazend groot hoogspanningscomponenten zijn als je er vlakbij staat.

Groot, groter, grootst in de Antwerpse haven. Een bijzondere kans voor iedere geïnteresseerde, want dichterbij het Brabo-project ga je niet meer komen. Zondag 19 mei is de dag, omcirkel 'm met 380 kV-rood in de agenda.

Afbeeldingen: aankondiging van Elia voor de open dag (klik op de afbeelding of hier voor een vergroting). Lees verder op ons forum voor foto's van de bouw tot nu toe (en na 19 mei uiteraard ook voor wat foto's van de dag zelf, voor als je zelf niet in de gelegenheid bent.)

28 April 2019 In deze tijden van kabels en buismasten wordt zelfs in Nederland toch nog wel eens nieuw vakwerk gebouwd. Dat klinkt als hoera-per-definitie. Maar wat nou als we vertellen dat het vernieuwbouw is van de voorheen oudste 150 kV-verbinding van Nederland? Dan wordt het opeens een stuk moeilijker om te oordelen – zelfs voor pylon geeks.

Mastbeeld Maasbracht - LutteradeVooruit dan, we zullen bij HoogspanningsNet één keer niet overgaan tot de stekelige recalcitrantie rond wintrackmasten waar men ons al jaren van kent. Dus we laten de eerste wintrack van Tennet in Zeeland even eh.. voor paal staan en we kijken deze keer naar de interne besoignes binnen de populatie vakwerkverbindingen.

Tegenwoordig lijkt het wel of alles met kabels en buismasten wordt gedaan. Toch is dat niet waar. In België laat Elia zich niet gek maken en worden nog altijd fraaie vakwerkmasten gebouwd. En zelfs in Nederland is het bouwen van vakwerk niet verdwenen. Meestal gaat het dan om losse reconstructies of om korte lijnen in industriegebieden zoals de Eemshaven, maar ook in de publieke ruimte kan het soms nog.

In Limburg zien we momenteel zoiets, al zullen pylon geeks er in dit specifieke geval een gemengd gevoel bij hebben. De verbinding Maasbracht – Lutterade is een ijkpunt in de Nederlandse nethistorie: het was de eerste Nederlandse verbinding die ontworpen werd voor de destijds indrukwekkend hoge spanning van 150 kV. (In Nederland staat slechts één verbinding in actieve dienst die nog ouder is dan dit exemplaar, maar die voert 50 kV). Sinds 1932 staat hij in het Limburgse land, maar helaas kan hij niet meer meekomen in de moderne tijd. De oude masten en de draadhoogtes zijn te laag en de transportcapaciteit van 100 MVA is dat ook.

Levensgevaarlijk hooge spanningGedeeltelijk wordt de verbinding door een grondkabel vervangen. Dat is makkelijk oordelen: f(_)ck. Maar een ander lijndeel (vanaf Born tot aan Maasbracht) gaat niet ondergronds. Dat lijndeel wordt door Tennet van splinternieuwe vakwerkmasten voorzien. Nieuw vakwerk in deze tijden: altijd mooi! Maar het geeft toch ook wel een wrange smaak omdat ze in de plaats komen van een uniek stukje Nederlandse nethistorie dat straks echt verdwenen is. Je ziet de draad al hangen, zelfs voor pylon geeks is het soms niet eenvoudig om te oordelen.

Afbeeldingen: een stokoude PLEM-donaumast die vervangen wordt door vernieuwbouw van dit ontwerp. De historie die aan alle kanten van het uiterlijk van deze verbinding af springt zal spoedig zelf ook historie zijn. Onder: het mastbord verraadt in zijn taalgebruik nog de tijd waarin de verbinding het levenslicht zag. Foto's door forumlid Ritsjie.

10 April 2019 Hoe moeilijk is het om lantaarnpalen aan en uit te zetten? Bij Liander zullen ze daar deze week beslist een krachtterm voor gebruiken. In delen van het net van Liander zijn de lantaarnpalen op de hobbel geslagen na de overgang van de zomertijd. Ondanks hard werk bij de netbeheerder zijn er tien dagen later nog steeds kleine gebieden waar de lantaarnpalen weerbarstig weigeren te luisteren naar Duiven.

Lantaarnpalen en 380 kV op de MaasvlakteOf het donker wordt, twaijduustern, mörk of schemer, automatisch gaan de lantaarnpalen aan. Traditioneel werd dat gedaan met een zogeheten toonfrequent-commando, meestal gekend als het TF-signaal. Dat is kort gezegd een bewust aangebrachte rimpeling op de normale sinusvorm van 50 Hz wisselstroom. Dit kan per regio worden verstuurd en apparaten zoals boilers, elektriciteitsmeters en schakelkasten voor openbare verlichting kunnen deze rimpelingen opmerken. Op die manier kunnen korte commando's over het elektriciteitsnet zelf worden geroepen: 'nachtstroom', 'boilers aan', 'laag tarief' of 'lantaarnpalen aan'. Voor een nauwkeurige beschrijving, lees verder op de site van Chris Verschoor, toonfrequent.nl.

TF is al heel oud en en in de loop der jaren is de draagkracht van het signaal (de 'woordlengte' en 'verstaanbaarheid') steeds beter geworden. Maar er zijn ook problemen. Nieuwe LED-armaturen kunnen soms ongewild gaan knipperen wanneer ze als bijvangst een TF-signaal moeten aanhoren en ook is TF niet geschikt voor de nieuwe tijd waarin slimme meters met een digitaal signaal de regie overnemen. Netbeheerders willen dan ook op termijn van TF af op hun netwerken en men is al bijna tien jaar druk bezig gebruikers te informeren dat TF-aansturing van boilers, dag- en nachttarieven de komende jaren stopt en gefaseerd wordt vervangen.

We weten bij HoogspanningsNet niet helemaal zeker wat er precies voor vervangend systeem wordt gebruikt (waarschijnlijk FlexOVL), maar wat we wel weten is dat in de concessie van Liander zich iets verslikt heeft in de omzetting naar de zomertijd. Helaas blijkt het niet zo simpel op te lossen. De volgende dag was op Radio 1 een voorlichter van Alliander te horen die een beetje ongemakkelijk de zaak toelichtte en vertelde dat in bepaalde gebieden voorlopig handmatig geschakeld moest worden. Een klein beetje gênant natuurlijk in deze tijden van smart solutions en hoogdravende digitalisatie.

Inmiddels zijn we anderhalve week verder en nog steeds zijn de problemen niet geheel achter de rug. Nog altijd zijn er plekken waar de lantaarnpalen hun eigen gang gaan. Liander heeft voor die gebieden inmiddels besloten de lantaarnpalen 24/7 aan te laten staan, zodat ze het tenminste überhaupt doen in de nacht. Een beetje vreemde gewaarwording, maar voor wie in delen van Gelderland overdag het licht ziet terwijl het knalzonnig is: er wordt aan gewerkt. We hopen spoedig op eh.. verlichting in Duiven.

Afbeelding: Lantaarnpalen, hier op de Maasvlakte, worden aangestuurd met een TF-signaal of met een modernere digitale vervanger. Het lijkt erop dat in de concessie van Liander het digitale signaal een complex en lastig te verhelpen probleem heeft sinds de zomertijd. Gelukkig is het in de meeste gebieden inmiddels opgelost.

02 April 2019 Vaste bezoekers van deze site wisten gisteren direct hoe laat het was, maar voor wie nog in de veronderstelling verkeert dat HVPV onze hoogspanningsmasten zal gaan veranderen… waar rook is is een scheider als breaker gebruikt, en waar 14 is, is het 1 april op HoogspanningsNet. 

HVPV-panelen op mast 14Natuurlijk zijn er geen zonnepanelen met een uitgangsspanning van maar liefst 5000 volt, laat staan als veilig consumentenproduct. In de hoogspanningsmast klimmen en direct hard verbinden met de fasedraden is natuurlijk ook niet geloofwaardig. Maar de ronkende afkorting HVPV en Japanse firma en een op het eerste gezicht saaie anonieme product sheet moest tegenwicht geven, net voldoende om toch twijfel te zaaien over het product dat de hoogspanningswereld zou gaan veranderen.

De gebruikelijke verklikkers die we al jaren gebruiken zaten er ook nu weer in. Zo kwam het getal 14 (1-4, oftewel, 1 april) verdacht vaak terug in het artikel, in allerlei dimensies en veelvouden. 140 kV, 1419 hectare en bijvoorbeeld ook mastpositie 14 in het niet toevallig gekozen Nieuwegein. Wie op de netkaart die mast aanklikte keek tegen piloot Geinstein aan. Verder verwezen enkele links traditiegetrouw naar de 1-aprilpagina op Wikipedia, er zat weer een rickroll in en het coördinaat van de veertien trafostations met schaarste was op de netkaart 14ºNB 14ºOL: middenin de Sahara in plaats van in Drenthe, Duitsland of Denemarken.

Dat is een mooie sequentie van de letter D. Sterker nog, het had de lezer ook op kunnen vallen dat bij nader inzien iedere zin in het hele artikel met de letter D begon. Ook de naam van het fictieve Japanse bedrijf levert in Google achterdocht op: bedoelde u Daily Sushi? In elk geval, HVPV kan worden bijgezet in het rijtje XLPE-drop, Lila circuits, plastic wintracks en gallop generators. En de product sheet van Daiisushi? Die werd tot onze verbazing gisteren bijna honderd keer gedownload. Vooruit, we maken er wel een funpostertje van voor de liefhebbers.

Lees het artikel van 01 april hier terug.

Afbeelding: De proefmast bij Nieuwegein is in de praktijk een photoshop van een doodgewone S+0 in het buitengebied van Wageningen. Wel met exact hetzelfde mastontwerp als de gelinkte mast bij Nieuwegein natuurlijk, want anders prikken pylon geeks er te snel doorheen. En dat is dan weer géén grap.

De HoogspanningsNet Netkaart voor je PC, browser, tablet en telefoon.

– Altijd het net op zak.

Meer info Handleiding FAQ GIS/KML

Actuele load

@hoogspan op Twitter

Waar zijn de netprojecten?

Kijk waar de netuitbreidingen zijn!
Netuitbreidingskaart TenneT
Netprojecten Elia
TYNDP Europa door ENTSO-E

Credits en copyright

Creative Commons Licentie

Tenzij anders vermeld, bevindt de content op deze website zich onder een CC BY-NC-ND-licentie.

Lees de volledige disclaimer hier.