HoogspanningsNet - alles over hoogspanning op het het

Hoogspanningstechniek

Mast van de Maand



Mast 80, Oudehaske - Louwsmeer
----------------------------------------------
We zien op deze foto gemaakt door Ruben Schots (weer op fietstocht) een heel gewoon exemplaar van de 220 kV donau koppelnetmast. Van dit type zijn in de vroege jaren 70 er meer dan 500 exemplaren gebouwd in zes lijnen in Groningen, Friesland, Flevoland en Overijssel. Het werkpaard van de 220 kV-ring in het noorden van Nederland verbergt niet dat hij duidelijk is herleid op de grotere 380 kV donau koppelnetmasten. Maar we herkennen ook Duitse invloeden zoals de vormgeving van het broekstuk en de verspringende kruisverbanden in de torenwanden. Eén van deze verbindingen sneuvelde in 1997, toen hij werd vervangen door de mammoetlijn. Maar het scheelde weinig of ze waren er op één lijn na allemaal geweest: het project Noordwest-380 voorzag in zijn oorspronkelijke, veel te megalomane vorm in het gelijktijdig vervangen van bijna al deze lijnen door viercircuit-wintracks. Het enige dat echter sneuvelde was het grootste deel van het project Noordwest-380 zelf, zodat deze vrij kalme verbindingen het Friese landschap tot nader order blijven typeren.

Hoogspanning en gezondheid?

Het antwoord op alle vragen vind je bij het RIVM (NL) of het LNE (B).

HoogspanningsNet behandelt dit thema met opzet niet zelf. (Waarom niet?)

Geknetter en gebrom?

Dat is normaal.

Mastverrommeling


Doet dit ook jouw tenen kromtrekken?


Zoek je de netbeheerder?

Dat zijn wij niet. Ga naar de website van TenneT TSO (NL) of Elia (B).




Of ga naar ENTSO-E voor het Europese samenwerkingsverband tussen netbeheerders.

13 oktober 2017 Ooit was het op deze site een 1-aprilgrap: plastic hoogspanningsmasten. Maar inmiddels is het realiteit. In de Ardennen is netbeheerder Elia bezig met netverzwaringen en wat zien we daar tussen de heuvels staan? Een kort straatje proefmasten van carbonvezel.

Kunststof mastpositie in de Belgische oostlus, foto van EliaDe Ardennen zijn een mooi gebied voor wie van gemoedelijke heuvels, geologie en energiewinning houdt. Maar omdat het gebied dunbevolkt is en weg van de rivieren weinig industrie kent, is het plaatselijke elektriciteitsnet blijven hangen op 70 kV en zijn er maar op een handvol plekken koppelingen met 220 kV. Dat is lastig als je een windpark wil aansluiten, want al snel krijgt de lokale 70 kV-lijn een hartverzakking. Omdat 220 kV het andere uiterste is, heeft Elia enkele jaren geleden besloten om 110 kV te willen toepassen in delen van het gebied, het eerste tussen Brumé, Bevercé en Saint Vith: de oostlus.

Die spanning had België nog niet. Maar 110 kV is over de hele wereld een zeer populaire spanning en Duitsland bezit een enorm 110 kV-net, zodat apparatuur voor deze netspanning in ruime mate voorhanden is. Ook ligt 110 kV nog relatief dicht bij 70 kV, zodat de afmeting van de nieuwe masten, de vrije ruimte onder de draden en de corridors door de bossen minder toe hoeven te nemen dan wanneer 150 kV zou worden toegepast.

Nu had Elia gewoon naar de berg in Arnhem kunnen bellen of dat strakke 110 kV-buismastontwerp van de IJsselmij op licentie kan, maar Elia is zelf ook niet vies van wat innovatie. Er is een nieuwe betonmast ontwikkeld en bij wijze van proef zijn er in het tracé ook drie mastposities gezet die een toren van carbonvezel hebben. Eind 2015 zijn ze al geplaatst, maar de draden werden pas later aangebracht en sinds vorige maand is het tracédeel in gebruik genomen, tot 2023 nog wel op 70 kV.

Het idee achter de proef is te gaan kijken of carbonvezelen masten zich beter houden dan betonmasten. Je zou het niet zeggen, maar waar een metalen vakwerkmast bij goed schilderen vrijwel onbeperkt mee kan is een stobie of een betonpaal na een jaar of veertig al aan vervanging toe vanwege scheurtjes of betonrot. De kunststof palen zijn een beetje plomp uitgevallen en of de uitvoering als bipole echt nodig was valt ook te bezien, maar het kan Elia niet ontzegd worden dat ze wel lef hebben. Hier bij HoogspanningsNet zijn we vooral blij dat we tegen een kunststof hoogspanningsmast aankijken in plaats van een kunststof markeringspaaltje voor een grondkabeltracé, dus ons hoor je niet meer klagen.

Afbeelding: vrijgegeven foto van Elia waarop de kunststof hoogspanningsmasten te zien zijn. Niet alles is kunststof, de traversen bestaan nog gewoon uit verzinkt staal en het fundament is van beton. Bekijk hier meer foto's. Volgende week verblijft een van de bijdragers achter deze site in het gebied en wie weet krijgen we dan ook foto's van heel dichtbij te zien.

29 september 2017 Dit najaar verandert HoogspanningsNet het inzenden van foto's voor in de albumpagina's op de site en ook de albums zelf gaan op de schop. De reden? Het forum heeft de rol van deze pagina's vrijwel geheel overgenomen zodat er ruimte is voor hervorming die ook voor de site nuttig is.

Bouw van een nieuwe mastpositie bij DiemenNee hoor, wees niet bang. We zetten de deur heus niet dicht voor wie een heel bijzondere, unieke of historische foto heeft en die met ons delen wil. Ook Mast van de Maand blijft onveranderd: inzendingen blijven daar welkom. Maar wat we wel gaan doen is de opzet van de sectie met fotoalbums veranderen. Van een vergaarbak aan inzendingen wordt het omgevormd naar een plek waar foto's representatiever zijn, beter terug zijn te vinden en die meer recht doen aan het toevoegen van informatie en kennis. Dat sluit aan bij de door de jaren heen breder geworden scope van deze site. We begonnen ooit met alleen maar hoogspanningsmasten, maar we kijken tegenwoordig naar de hele wereld van het grootschalig elektriciteitsnet.

Een andere reden is simpelweg achterhaaldheid van de huidige galerij-opzet. Sinds de opkomst van ons forum in 2011 heeft die plek langzaam de rol van de fotogalerijen bijna helemaal overgenomen. Het vereist minder werk voor het sitebeheer en ook biedt een forum ruimte aan fotoverslagen waarbij de fotograaf zelf tekst en uitleg bij zijn foto's kan geven. Met het besluit de fotogalerijen hier op de site te gaan omvormen verdwijnt de halfslachtige concurrentie en krijgt het forum ook echt die rol op zijn schouders.

Afbeelding: op ons forum zijn de laatste jaren vele fotoverslagen verschenen van veldwerk, bouwprojecten en techniek. Het forum vervult daarmee met verve de rol die de albums nooit goed onder controle kregen. Maar albums zijn juist weer overzichtelijker en representatiever in te zetten. Tijd om de sterke punten van beide platforms doordachter te gaan benutten en dat vereist verbouwingen.

31 augustus 2017 Begin augustus verkondigde Tennet dat de nieuwe 380 kV-verbinding tussen Beverwijk en Vijfhuizen klaar was en dat er alleen nog wat tests gedaan moesten worden voordat hij in dienst zou gaan. Dat klinkt als klein bier, maar een nieuwe verbinding testen is ingewikkelder dan het klinkt.

Testopstelling voor de GIS-schakelinstallatie op Beverwijk

Daar staat ie dan: je spiksplinternieuwe hoogspanningslijn. Alleen nog even schouwen of er nergens een aarding op een hondenbotje is blijven zitten en dan kan de duim omhoog om de vermogensschakelaars om te zetten, toch? Nou, het is in de praktijk net ietsje ingewikkelder.

Het klopt dat de verbinding zelf relatief snel gekeurd is, want die bestaat vrijwel volledig uit relatief simpele, robuuste hardware. Wel wordt er een isolatietest gedaan (hebben alle fasen individueel een hoge weerstand hebben t.o.v. elkaar en aarde), er wordt een coronatest gedaan (neemt de veldsterkte en het aantal deelontladingen nergens teveel toe), er is een overspanningstest nodig (hiermee wordt gekeken of de lijn de vereiste overspanningsvastheid heeft). Ook de karakteristieke eigenschappen van de verbinding en de fasen individueel moeten in kaart worden gebracht (zelfcapaciteit, inductie, golfgedrag en DC en AC-weerstand).

De uiteinden van de verbinding lopen binnen op zogeheten lijnvelden. Daar staat een veelheid aan componenten die als primaire, secundaire en tertiaire apparatuur worden aangeduid. Net als in de lijn zelf worden de primaire componenten onderworpen aan een isolatietest, coronatest en overspanningstest. De weerstand van alle verbindingen en contacten wordt gemeten, net als hun karakteristieken. Die zijn nodig voor het instellen van de beveiligingen, die nauwkeurig op de lijneigenschappen moeten worden afgestemd. Immers, op de lijnbeveiliging moet je blind kunnen vertrouwen. De stroom- en spanningstrafo's, de vermogensschakelaars en de netscheiders moeten uitgeprobeerd worden. Daarna moet het hele spul nogmaals worden getest, nu samen met de reeds aanwezige lijnvelden voor andere verbindingen op het station. Niets mag elkaar in de weg zitten en de software mag geen conflicten geven. Men kan begrijpen dat dit een complex stukje werk is waarbij zo nu en dan toch nog wat hobbels aan het licht komen.

Geen losse draden achterlatenWe vervolgen met een integrale beveiligingstest: de samenwerking van de beveiligingen op ieder station het aangesloten lijnveld moet tiptop in orde zijn. De beveiligingen aan de uiteinden van de lijn moeten communiceren met elkaar. (Tennet gebruikt op lijnvelden een zogeheten lijndifferentiaalbeveiliging en een distantiebeveiliging, deze vereisen communicatie met de andere zijde(n) van de lijn.) De communicatie met andere stations moet werken, ook hier moet de coördinatie van de beveiligingen in orde zijn en de stations moeten elkaars tripcommando's kunnen ontvangen.

Goedgekeurd? Dan is het nu wachten op een stabiele netsituatie in het omliggende hoogspanningsnet. Het gaat om een toestand die "garandeert" dat er geen grote stromen kunnen gaan lopen bij inschakeling van de lijn. Een nieuwe verbinding heeft een beetje hetzelfde effect als een nieuwe autoweg: tot op zekere hoogte is voorspelbaar wat dit met de verkeersstroom in de omgeving gaat doen (sluipverkeer, toe- en afname van de drukte), maar die voorspelbaarheid is niet absoluut. Men neemt geen risico's en wacht een moment af waarop het net zogezegd tegen een stootje kan. Ook in het onverhoopte geval dat de nieuwe lijn toch een kortsluiting geeft, mag het omliggende net daar ook niet onstabiel door raken.

Dan eindelijk kan de sequentie van indienstname zelf worden gestart. Hoe dat precies in zijn werk gaat? Dat bespreken we een andere keer. We beperken ons nu tot uitsluitend de allerlaatste stap: het ontkurken van de champagne op de berg in Arnhem op 28 augustus. Tot zover bij HoogspanningsNet bekend hebben zich daar geen tripcommando's bij voorgedaan.

Afbeeldingen: een testopstelling voor de 380 kV GIS-schakelinstallatie op station Beverwijk (boven), foto door Tennet. Meer zulke foto's zijn te vinden op de facebookpagina die Tennet bijhoudt over het project Randstad Noordring (aanrader). Onder: de verbinding zelf moet hardwarematig in orde zijn: losse draden zijn uit den boze. Foto door Tom Börger.

10 juli 2017 Bovengrondse verbindingen van het 50 kV-net zijn geplaagd en bedreigd: omdat deze spanning zich goed ondergronds laat leggen en de lijnen doorgaans oud zijn is 'nieuws' rond deze lijnen voor pylon geeks dan ook vaak slecht. Maar niet altijd, zoals een recente reconstructie in het net van Stedin toont.

Bouw nieuwe gereconstrueerde hoogspanningsmast Stedin

Het net in de regio Drechtsteden is in bezit van netbeheerder Stedin. Het gebied is druk en vol met industrie, dorpen, watergangen en snelwegen. De oude kleine 50 kV-verbinding Dordrecht – Klaaswaal heeft dat geweten: in de afgelopen twintig jaar zijn er al meerdere tracédelen verkabeld, waaronder helaas de spectaculaire Dordtse Kilkruising. Toen het bericht binnenkwam dat Rijkswaterstaat de plaatselijke opritten voor de A16 wil veranderen en dat mast 04 van deze verbinding daarvoor in de weg stond, ging iedereen ervan uit dat er wederom een lijndeel zou sneuvelen.

Maar Stedin besloot anders. Geen verkabeling, geen nieuw opstijgpunt, maar een nieuwe, hogere mastpositie op een meter of twintig bij de vorige vandaan. Dit voorjaar is de nieuwe mast neergezet en werden de draden omgehangen. De hele operatie is te zien op dit filmpje dat door Stedin op youtube is gezet.

Mastbeeld van de nieuwe gereconstrueerde mastBovengrondse reconstructie van een 50 kV-verbinding is voor pylon geeks sowieso al reden om de glazen te klinken. Maar het werd nog beter: Stedin heeft zijn best gedaan om het bestaande mastbeeld van de verbinding te behouden. De nieuwe mast is weliswaar hoger en heeft een afwijkend vakwerk in de toren, maar de klassieke, herkenbare traversevorm van deze verbinding is vrij goed nagebootst. De nieuwe mast lijkt daardoor goed op de bestaande, oudere masten.

Is dit stukje oog voor detail dan bijzonder? Ja, want het is de stille getuige van een voorzichtige cultuuromslag in hoogspanningsland. Sinds een jaar of twintig is bij reconstructies de functie vaak vóór de vorm gegaan en daardoor zijn er door het hele land reconstructies te vinden waarbij pardoes een mast met een heel ander ontwerp in een bestaande verbinding staat. Verrommeling en zogeheten lijnvreemde masten zijn het gevolg. Een hoogspanningslijn wordt daar niet netter van. Pas recent is bij TenneT in het beleid opgenomen dat in reconstructies het bestaande mastbeeld bij voorkeur moet worden gehandhaafd. Stedin toont hier vandaag al wat het concreet betekent. Juist de onopvallendheid van een reconstructie in een bestaand lijnbeeld is wat de klus kan maken of breken. Wie het niet weet, zal het amper opvallen dat naast de A16 een mast gereconstrueerd is. Wat ons betreft een maak.

Afbeeldingen: twee stills uit het filmpje van Stedin waarin de reconstructie van mastpositie 04 van Dordrecht – Klaaswaal wordt getoond. Let op de vorm van de traversen en het mastbeeld zelf, en hoe zorgvuldig dit ook is toegepast in de  nieuwe mast. Een handeling die beslist een pluim verdient.

29 juni 2017 Antennes in hoogspanningsmasten voor het mobiele netwerk: netjes of slordig aangebracht, het hoort bij deze tijd. Maar zodra die tijd ze inhaalt en ze buiten gebruik raken, blijven ze in Nederland vaak verlaten in de mast achter. De verrommeling neemt toe – maar is er een kentering begonnen?

Achtergelaten antenne in een hoogspanningsmast

Mastverrommeling door antennes voor het mobiele netwerk is een irritatiepunt onder pylon geeks en ieder ander die waarde hecht aan een harmonieus lijnbeeld. Zolang de antenne functioneert (en zorgvuldig is aangebracht) is het iets dat bij deze tijd hoort. Zonder het mobiele net zou je de online netkaart ook niet op je telefoon kunnen gebruiken.

Zodra de antenne buiten gebruik raakt (nieuw opstelpunt, vervanging door een modernere antenne elders) wordt echter meestal alleen de apparatuur aan de voet van de hoogspanningsmast verwijderd. De coaxkabels naar de antenne zelf, die hoog in de mast hangt, worden botweg doorgeknipt waarna de antenne met kabels en al achterblijft in de hoogspanningsmast. De reden daarvan is niet bekend (gemakzucht, te duur om te laten doen, juridisch vergund recht op verlenging van de opstelpositie zolang er een bestaand opstelpunt is?), maar dat het een onnodige verrommeling van het lijnbeeld geeft staat buiten kijf. Met de komst van 4G nam de hoeveelheid achtergelaten antennes steeds grotere vormen aan.

Maar de laatste tijd lijkt er heel voorzichtig een begin van een kentering zichtbaar. Er zijn de laatste tijd door pylon geeks meerdere mastposities gespot waaruit een oude antenne alsnog is verwijderd, eerder dan het eerstvolgend moment van groot onderhoud. Echt een actieve handeling dus. Zie bijvoorbeeld dit exemplaar in Geertruidenberg – Borssele: de antenne is daadwerkelijk met wortel en tak verwijderd. En ook van bijvoorbeeld positie 91 in de Kattenberglijn en positie 127 van Zwolle-Meeden is bevestigd dat een oude antenne is verwijderd, in dat laatste geval zelfs met reconstructie van het originele topstukje.

Bij HoogspanningsNet weten we niet of dit losse toevalstreffers zijn of dat er werkelijk sprake is van een historische omslag in het beleid op de berg in Arnhem. We hopen natuurlijk dat bij Tennet sprake is van het laatste, want hoewel niet iedereen een hoogspanningslijn een mooi gezicht vindt, is wél iedereen gebaat bij een zo strak en rustig mogelijk lijnbeeld in het oneindig laagland.

Afbeelding: een achtergelaten antenne met doorgeknipte coaxkabels in een IJsselmij duits-type donaumast voor 110 kV bij Hoogeveen. Zulke restanten van antennes zijn overal te vinden en ze tasten -onnodig- het mast- en lijnbeeld aan. Broeit er iets in Arnhem met betrekking tot aanpak van dit probleem? Wie het weet mag het zeggen.

10 mei 2017 Daags terug werd het Geminiwindpark symbolisch opgeleverd. Maar met de aansluiting op het hoogspanningsnet van het tweemaal 300 MW zware verre-offshore windpark is op het eerste gezicht iets eigenaardigs aan de hand is. 'Welke druif heeft daar steeklijnen op wisselstroom voor gekozen?'

Offshore windparken. Gemini is het exemplaar het meest linksonder.Waar tien jaar geleden Horns Rev I en Alpha Ventus alom opgetrokken wenkbrauwen opleverden, zijn zogeheten verre offshore windparken vandaag de dag al weinig bijzonders meer. Met name in Duitsland is het sinds 2011 jetzt geht loss op de Noordzee, zodat het een drukte van belang is met tientallen windparken in dienst, bouw en ontwerp. Daardoor is de wereld van offshore wind razendsnel volwassen geworden.

Om een kabelspaghetti met tientallen losse aanlandingspunten te voorkomen geven netbeheerders de voorkeur aan offshore 'stopcontacten' waarop aansluitcapaciteit aangeboden wordt. Het aansluiteiland, de HVDC-kabel naar land en de aansluiting op het hoogspanningsnet zijn dan eigendom van de netbeheerder, zodat investeerders in verre offshore windparken alleen het park zelf, een trafo-eiland en de korte AC-aansluiting naar het convertereiland hoeven te regelen. Tennet laat in Duitsland dan ook het ene na het andere convertereiland de zee op slepen. Maar het vereist wel daadkracht van de overheid. Daar ging het in Nederland mis: er werd vanuit Den Haag geen enkele visie op verre offshore-wind getoond zodat Tennet ook geen concreet plan voor een Nederlands net op zee kon uitrollen. Nederland is daardoor vandaag het kneusje van de Noordzeeklas qua verre-offshore wind.

Slechts één consortium waagde het om toch een groot, ver offshore-windpark in Nederlands water aan te willen leggen: het Geminipark. Maar ze moesten de aansluiting op het net helemaal zelf ontwikkelen. Een HVDC-kabel levert onder water minder transportverlies op dan een AC-kabel, zeker bij grote afstanden. HVDC-techniek is wel duurder en veroorzaakt een meerprijs die bij de aanleg van het park moet worden opgeteld. Als een overheid geen visie toont kan of mag de netbeheerder niet helpen om aanloopkosten te beperken door HVDC-stopcontacten te bieden. Het gevolg is een simpele rekensom: als de kosten van het beraamde rendementsverlies door een AC-aansluiting tijdens de hele levensduur van het windpark lager blijven dan de initiële meerprijs van een private HVDC-aansluiting, zal een investeerder het transportverlies verkiezen en toch maar AC toepassen.

Precies dat is gebeurd bij het Geminipark. De aansluiting als twee ruim 100 kilometer lange, private 220 kV AC onderwaterkabels met relatief veel transportverlies zal ons nog lang via de netkaart herinneren aan een episode van Haagse visieloosheid op offshore wind. Gelukkig kunnen we wel constateren dat er (eindelijk) ook in Den Haag iets begint te dagen, waardoor Tennet het Duitse aansluitmodel nu ook in eigen land kan uitwerken en toekomstige parken gelukkig wel een gunstiger aansluitsituatie tegemoet kunnen zien dan waar Gemini het mee moest stellen.

Afbeelding: screenshot uit de netkaart (online versie). De Duitse windparken rechts zijn allemaal op centrale convertereilanden aangesloten, zodat een efficiënte clustering met telkens een array parken en één HVDC-aansluiting naar land ontstaat. Gemini moest het zelf rooien en zit aangesloten op de Eemshaven met twee private, ouderwetse 220 kV AC-kabels.

01 mei 2017 Vandaag maakt de HoogspanningsNet Netkaart een nieuwe, grote stap. Met het doorvoeren van versie 6.0 is de webkaart verschenen: een kant en klare grafische interface waarin de netkaart direct toegankelijk is vanaf je laptop, tablet of telefoon, zónder aanvullende software.

Sinds het verschijnen van de netkaart in 2011 is er voortdurend ontwikkeld. We gingen steeds gedetailleerder, de grens over en zelfs databased. Maar er was één ding dat telkens hetzelfde bleef, de noodzaak tot installatie van een GIS-client (in de praktijk vaak Google Earth) om de netkaart te kunnen gebruiken. Dat werkt prima voor zwaardere gebruikers die er lekker voor kunnen gaan zitten. Maar voor wie in het veld even snel een netkaart nodig had of slechts iets kleins wou natrekken was het een hinderlijk punt van irritatie.

Wat we nodig hebben is een netkaart die direct vanaf ieder apparaat toegankelijk is. Op elke plek, zonder aanvullende software. Dankzij noeste arbeid van de vrijwilligers achter deze site (waarvan eentje in het bijzonder, hij heeft er heel wat avonden aan opgeofferd) is dit streven nu bewaarheid geworden. Maak kennis met een nieuwe, tweede interface: de webkaart.

De door onszelf gehoste, kant en klare weergave van de netkaart werkt op computers, op tablets enop  telefoons, zelfs middenin het open veld. Er is geen opstarttijd en alle tools die je gewend was zitten erop, ook nieuwe dingen zoals taalkeuze, een zoekfunctie, het uitpeilen van je locatie en het inline opvragen van informatie bij elk object.

Bestaande gebruikers via Google Earth hoeven zich geen zorgen te maken, toegang via de dynamische KML blijft gewoon ondersteund. De webkaart is een nieuwe toevoeging en voor het zwaardere werk kan je Google Earth gewoon blijven gebruiken. Maar voor het snelle werk in het open veld is er nu een volwaardige, nieuwe methode die het beste van twee werelden combineert: de meest complete gratis netkaart die momenteel in omloop is, altijd direct beschikbaar vanaf je telefoon. We verwachten hiermee een flinke toename van het aantal gebruikers.

Via de (nieuwe) banner rechtsboven is de netkaart altijd in één klik of tik binnen handbereik. Probeer het eens uit, lees meer informatie of praat mee op ons forum.

Afbeeldingen: met de nieuwe webversie van de netkaart op je telefoon heb je vanaf nu heb je altijd het hoogspanningsnet in je broekzak. Tevens zijn de informatiekolommen uitgebreid met nieuwe parameters. De beste gratis netkaart in omloop is daarmee nog beter en bereikbaarder geworden. 

12 april 2017 Het kostte twee mensen bij onze crew wat meer moeite dan beraamd. Maar dan heb je ook wat: het HoogspanningsNet Forum is opgewaardeerd naar phpBB 3.2 Rhea. Met nieuwe functies zoals batch bijlagen, https en een uiterlijk dat bij vandaag de dag past.

Uiterlijk forum

Versie 3.2 Rhea van phpBB heeft als defaultstijl de template prosilver, die er anders uitziet als de voormalige template subsilver2. Dat is even wennen voor de vaste gebruikers en de regelmatige bezoekers. Maar wie er eenmaal een beetje wegwijs mee raakt wil al snel niet meer terug. Geen zorgen, aangepaste dingen zoals enig jargon in de woordkeuze, profielrankings met netspanningen en alle bestaande inhoud, accounts, wachtwoorden, berichten en foto's die sinds 2011 zijn geplaatst zijn allemaal behouden gebleven.

Onder de klep is het systeem een stuk vooruit gegaan, in belangrijke mate ook voor gebruikers vanaf een telefoon. Na jarenlang tegen een halfgare headerbalk aan te hebben gekeken heeft het forum nu eindelijk een fatsoenlijke bovenzijde waar ons logo groot in staat. Tevens is er een headermenu aangebracht met enkele snellinks naar o.a. de voorpagina van de mainsite (hier dus) en de netkaart (hou die link na 01 mei scherp in de gaten, er is iets in aantocht). Qua kleurkeuze is het forum in stijl gebracht met de huisstijlkleuren en opmaak die we hier op de mainsite gewend zijn. Forum en website zijn op deze manier visueel tot één geheel gesmeed.

Helemaal voltooid is de opwaardering nog niet. Er moet nog een bug geplet worden (soms verschijnt een wit scherm na het plaatsen van een nieuw bericht, terwijl het bericht wel gewoon geplaatst wordt) en mogelijk worden de pictogrammen nog veranderd. Maar dat zijn details in verhouding tot het werk en de verbetering die reeds gerealiseerd is. Neem eens een kijkje – of neem de stap die je stiekem al lang geleden had willen zetten: registreer een account en praat zelf ook mee over de wereld van het grootschalig net in Nederland, België en erbuiten.

Afbeeldingen: screenshot van de voorzijde van het forum na de opwaardering. Merk op dat het forum de template prosilver gebruikt, maar dat de kleuren en vormgeving in lijn zijn gebracht met wat we gewend zijn van de hoofdsite (deze plek).

02 april 2017 ∙ Wie gisteren op deze site keek trof een nieuwsbericht aan over het opvangen van lijndansen voor het commercieel winnen van energie. Uiteraard was dat een aprilgrap, een traditie waarin HoogspanningsNet een vaste deelnemer is. Toch ontvingen we ook dit jaar een paar emails van mensen die erin trapten…

Spoelen

Vaste gebruikers van de site laten zich niet gauw meer bij de neus nemen, maar bij nieuwe bezoekers is dat anders. Omdat de grap van vorig jaar (zwarte circuits zijn discriminerend) misschien wel iets te goed in elkaar zat en op consternatie uitdraaide, legden we het er dit jaar nog dikker bovenop dan in 2011 (drop als het ideale isolatiemiddel voor grondkabels). Zoals altijd waren er opzettelijk spefouten, een opvallend grote aanwezigheid van het getal 14 of varianten erop, een link wees rechtstreeks naar de wikipediapagina over 1 april, een ander naar een jokerpagina op onze eigen site en een derde was zelfs een rickroll. Ook de keuze voor de plaats waar HoogspanningsNet ooit werd opgericht is geen toeval. Wie op de link Zwolle had geklikt had bij de stemmen van Van Kooten en de Bie (‘Zwolle, zonder dolle, ze houden niet van grappen en van grollen’) iets aan zijn koelwater moeten vernemen.

Toch kregen we ondanks al deze aanwijzingen nog steeds een paar berichten van mensen die informatie vroegen over die wonderlijke ‘gallop generators’ of waar ze hingen in Zwolle. We kregen zelfs een foto van iemand die ze ook in België had gezien – en prompt een hanggewicht in een bretel op de foto had gezet. Niet slecht hoor.

Netkaart omgeving ZwolleHet mooiste bericht kwam van nota bene een geschrokken collega-liefhebber: ‘Die korven zien er vreselijk uit. Ik snap niet dat jullie er iets positiefs in zien’. Nou, geen zorgen B uit R, jij hoort in elk geval niet bij de mensen die gisteren tegen piloot Geinstein aankeken na het aanklikken van de laatste link nadat ze alle aanwijzingen gemist hadden…
In elk geval is er gisteren meer dan normaal omhoog gekeken naar de hoogspanningslijnen rondom Zwolle. Want dat je daar zoveel mast- en lijnontwerpen aantreft dat twee gefascineerden er ooit een website over begonnen, dan is dan weer géén grap.

Lees hier het oorspronkelijke bericht van 1 april terug.

Afbeeldingen: de ‘gallop generators’ op de foto waren in werkelijkheid gewoon smoorspoelen om kortsluitvermogens te beperken. En de netkaart van Zwolle – sinds wanneer lijkt die eigenlijk op het getal 14?

02 maart 2017 Vandaag precies dertig jaar geleden vond de IJzelramp van 1987 plaats. Een memorabele weersituatie die niet zou hebben misstaan in Quebèc, maar die ook grote gevolgen voor het bovengrondse hoogspanningsnet van de EGD had.

De situatie van 1987 was in alle opzichten extreem. Een dooiaanval werd na een strijd die meer dan twaalf uur duurde uiteindelijk afgeslagen. Een smalle strook over het noorden van Nederland kreeg in tussentijd tot wel 30 mm ijzel te verwerken. Het leverde een uniek landschapsbeeld op waarover zelfs een boek is uitgegeven, maar iedereen hier weet: ijzel en hoogspanningslijnen, dat zijn gezworen vijanden. De schade aan enkele verbindingen van de EGD was dan ook indrukwekkend.

Tom Börger, onder andere bekend van de naslagwerken, heeft de gevolgen van de IJzelramp op het hoogspanningsnet beschreven in postervorm, samen met de netkaart van 1987, foto's en toelichtingen. Beleef een klein stukje van 1987 opnieuw: klik of tik de afbeelding aan voor een vergroting (of klik hier), of praat mee op ons forum.

18 februari 2017 Ergens deze weken zal ons forum op een nog nader te besluiten moment een tijdje onbereikbaar zijn. Het platform draait op een verouderde versie van phpBB en moet worden opgewaardeerd.

De nieuwste versie een stuk gebruiksvriendelijker voor wie met een telefoon het forum bezoekt. Het uiterlijk (de skin) van de nieuwe versie ziet er enigszins anders uit, maar het maakt wel het toevoegen van een betere header mogelijk. Helaas is het erg ingewikkeld om aan het circuit te werken terwijl het onder spanning staat. Hot line work is risicovol, zodat we ervoor hebben gekozen het forum gedurende de opwaardering gecontroleerd spanningsloos te maken. Naar verwachting zal het forum ongeveer een dag niet beschikbaar zijn voor de markt. Het moment moet nog nader bepaald worden, maar kijk dus nier raar op van een servermelding of of een splash screen.

Tennet bouwt noodverbinding Eemshaven om congestie te bevechten

06 februari 2017 Eerder vandaag kwam netbeheerder Tennet met het nieuws dat in de Eemshaven een tijdelijke noodverbinding zal worden neergezet om meer capaciteit te creëren tussen de 380 kV-stations Eemshaven (Robbenplaat) en Oudeschip. Een opmerkelijke noodgreep: congestie bevechten met een noodverbinding op 380 kV-niveau hebben we nog niet eerder in een vergelijkbare situatie gezien.

Noodmasten zoals toegepast bij DiemenCongestie… Voor wie het niet kent: wanneer het productiepark op een bepaalde plaats meer vermogen kan aanleveren dan wat het afgaande hoogspanningsnet kan verstouwen, dan moeten de producenten zich op volgorde van hun komst een beetje koest houden totdat de verbindingen zijn verzwaard. Zie ook de St(r)oomcursus deel 6. Een dergelijke situatie zien we sinds enige jaren in de Eemshaven. Die is de afgelopen tien jaar veranderd in een powerhotspot met opgeteld ruim 6000 MW geïnstalleerd thermisch- en windvermogen, de NorNedkabel (700 MW) en nog meer windvermogen en een tweede 700 MW interconnector (COBRA) in aantocht. Het eigenverbruik van het gebied is slechts een paar honderd MW. Dat betekent afvoer. Veel afvoer.

Het bestaande hoogspannigsnet richting het zuiden bestaat uit dit soort kanjers van verbindingen. Bepaald geen doetjes, maar om vermogens in de ordegrootte van 6000 MVA plus toekomstige groei blijvend te kunnen verstouwen is verdere verzwaring en vooral ook ringvorming gewenst. Daarom is er het project Noordwest-380: vervanging van de bestaande 220 kV-verbinding naar Vierverlaten door een zwaardere 380 kV-lijn. Netto levert dat ongeveer 1000 MVA nieuwe capaciteit op, met een optie op nog eens ruim 2500 MVA. (Wie korrelatie of een plastic zakje nodig heeft na die enorme capaciteitsgetallen of wie mee wil praten over de netstrategie: kom op ons forum.) Probleem, de bestaande verbindingen zuidwaarts zitten op een ander station aangesloten dan waarop het grootste deel van het productiepark zit aangesloten. De tussenliggende verbinding (een korte redundante luchtlijn van 2635 MVA, zie de netkaart) vormt daarmee reeds nu al een hinderlijke bottleneck.

Om die een beetje te verlichten wil Tennet hem oppeppen met een tijdelijk derde circuit in de vorm van een bovengrondse noodverbinding. En dan spitsen de pylon geeks de kattenoren. Wat gaat men daar neerzetten? Zouden de standaard enkelcircuit werkmastjes voldoen zoals die veelvuldig bij reconstructies worden gebruikt? Of zou Tennet kiezen voor een steviger ontwerp vanwege het woeste klimaat en de niet verwaarloosbare tijd (enkele jaren) die de verbinding zal bestaan? Wat wordt het tracé? Op welke aansluitvelden wordt de verbinding aangesloten? En voor de netstrategen onder ons: wat wordt de capaciteit? Allemaal vragen waarop we nu het antwoord nog niet weten, maar die er duidelijk om vragen om de komende maanden de Eemshaven scherp in de gaten te houden. Moet je er binnenkort eens wezen? Neem je fototoestel mee.

Afbeelding: noodmasten zoals ze gebruikt zijn bij een reconstructie vlakbij Diemen. Het lijkt heel wat (mooi dubbelcircuit ook), maar deze vereisen een lijnhoek per mastpositie en hier werden ze slechts kortdurend ingezet. Zijn deze ijle tuienmasten ook bestand tegen ijzel, storm of gebruik voor waarschijnlijk ruim vier jaar, of wordt er voor iets zwaarders gekozen?

 

Storing Amsterdam (ca. 350 MW afgevallen) zat op Hemweg [update 19.10h]

17 januari 2017 De stroomstoring die afgelopen morgen vanaf 04.19 uur een aanzienlijk deel van Amsterdam enkele uren op zwart zette, zal in de media vooral worden herinnerd doordat het treinverkeer in de ochtendspits er hopeloos door vastliep. De storing werd veroorzaakt doordat verdeelstation Hemweg-50 uitviel nadat er op het bovenliggende station Hemweg-150 van Tennet een nog onbekend probleem optrad.

Hemweg op de netkaartHemweg-50 is het grootste 50 kV-station van Nederland, gerekend naar het aantal verbonden circuits en ook het aangesloten vermogen. Wanneer dit station spanningsloos raakt gaan een groot deel van centraal en westelijk Amsterdam, het havengebied en een gedeelte van Zaamdam op zwart. Maar zoals het er nu uitziet is Hemweg-50 alleen het slachtoffer. De echte oorzaak zit in het naastgelegen (en nettechnisch gezien bovengelegen) station Hemweg-150, van netbeheerder Tennet. Op dat station is iets misgegaan waarna Hemweg-50 werd meegetrokken het zwart in.

We zien verder dat ook Amsterdam CS zonder stroom kwam te staan waardoor het treinverkeer het juist tijdens de ochtendspits liet afweten. Na een paar uur was de stroomvoorziening overal hersteld, maar het heeft nog de hele dag geduurd voordat het treinverkeer figuurlijk weer op de rails staat. Vooral dit heeft de aandacht weten op te eisen.

Het ironische is dat deze storing precies de tegenpool lijkt te zijn van wat er op 27 maart 2015 gebeurde bij de grote storing op Diemen-380, de eerste fatale fout in het Nederlandse 380 kV-net in veertien jaar. Ruim een miljoen aansluitingen vielen toen van het net af. Maar als door een wonder bleef het deelnet achter Hemweg (met daarin de Hemwegcentrale die bleef draaien en een koppeling via Oostzaan met 380 kV vanaf Krimpen – een verbinding die door een gelukkige meevaller in het netschema op Diemen niet via het 380-station liep) toen onder spanning terwijl de wijde omtrek het een paar uur zonder licht moest stellen. Of karma hier bestaat, laten we graag in het midden.

Netbeheerder Tennet heeft aangegeven dat het nog wel even kan duren voordat de precieze oorzaak is vastgesteld. Dat doet vermoeden dat het geen hardwareprobleem was zoals een geplofte schakelaar of uitval van een trafo. Het lijkt er eerder op dat de oorzaak moet worden gezocht in een procedure- of systeemfout, al dan niet samenhangend met onderhoud. Wanneer er meer bekend is over de precieze oorzaak zullen we het melden. Kijk intussen voor meer berichtgeving op de site of twitter van netbeheerder Tennet of op de site van Liander.

Afbeelding: gedeelte uit de HoogspanningsNet Netkaart V5.1 waarop het getroffen 50 kV-deelnet Hemweg herkenbaar is als een spin in het web van westelijk Amsterdam. Klik erop (of hier) voor een vergroting.

 

Op sommige plekken lijndansen waargenomen

07 januari 2017 Op sommige plekken in met name Nederland ijzelde het op 07 januari. Ook was er wat wind, en daardoor werd net als vorig jaar rond deze tijd enig lijndansen (conductor gallop) waargenomen op sommige plekken. Tot zover bij ons bekend was het een stuk minder serieus dan vorig jaar rond deze tijd: er zijn geen berichten over spanningsdippen te vinden bij de netbeheerders of op Twitter en ook na afloop van de ijzel lijkt er geen probleem te zijn opgetreden

Lees hier meer over lijndansen, spanningsdippen en waarom dit bij ijzel af en toe kan optreden.

(Filmpje van de situatie op 07 januari in de buurt van Lekkerkerk, gemaakt door Michel van Giersbergen. We zien dat de draden inderdaad dansen, maar het gaat er allemaal vrij rustig aan toe. Dit is geen probleem voor het materiaal en het leidt niet tot verstoringen. Hooguit was het een wat ongemakkelijk gezicht.)

 

Gelukkig 2017

 

Lees oudere berichten


  Snel iets vinden                                                                                                

Meer nieuws? Bekijk ook het nieuws van Tennet of het nieuws van Elia

 Ingewikkelde vraag? Neem eens een kijkje op ons forum

Stroomstoring gehad? Kijk hier of die in het hoogspanningsnet zat

De HoogspanningsNet Netkaart voor browsergebruik, tablets en telefoons.

– Overal het net op zak.

Meer info  Handleiding  FAQ  GIS/KML

Wisselstroom



Actuele load

Speel Need4Grid

Speel voor netbeheerder met de gratis game Need4Grid. Beheer je eigen hoogspanningsnet!

Hoogspanningsagenda

- (momenteel geen activiteiten bekend)
Heb je een tip? Meld 'm hier

Lopende projecten op de kaart zien?
Bekijk de Netprojectenkaart

Credits en copyright

Creative Commons Licentie

Tenzij anders vermeld, bevindt de content op deze website zich onder een CC BY-NC-ND-licentie.

Lees de volledige disclaimer hier.