Afspanmasten kunnen geleiders met een verschil in trekkracht vasthouden.

Ze worden gebruikt om kabels aan één kant van de mast onder een grotere trekspanning te kunnen houden dan aan de andere kant van de mast. Dit is bijvoorbeeld nodig in de aanloop naar een riviercrossing of (bij kleine ontwerpen) de oversteek van een snelweg of spoorlijn.

Afspanmasten zijn doorgaans zwaar gebouwde masten die sterk op hoekmasten lijken of ermee gecombineerd zijn. In sommige indelingen wordt de hoekmast ook als een afspanmast gezien. Sterker nog, alle masten waarbij de geleiders onderbroken worden en met een bretel zijn doorverbonden, kunnen strict genomen als afspanmast gezien worden. Op deze site, immers een plek voor wie geen genoegen neemt met een simpel uitlegje, maken we echter meer onderscheid. Hier wordt alleen van een echte afspanmast gesproken wanneer de afspanning geen ander doel heeft dan het strakker trekken van de geleiders.

afspanmast bij Apeldoorn

Afspanmast bij Apeldoorn. Hij ziet er sprekend uit als een hoekmast, maar merk op dat de kabels geen bocht maken.

Het opvallendst aan deze masten is dus dat de kabels aan één kant strakker staan dan aan de andere zijde. Vaak volgt na een afspanmast een verhoogde mast die een crossing doet, of er volgt een afgrond, kruising met een andere hoogspanningslijn of een oversteek van een spoorbaan, snelweg of klein kanaal. In heuvelachtige gebieden worden afspanmasten ook veel gebruikt op plekken waar het landschap een knik maakt en over enige afstand van hellingshoek verandert.

Herkenning in het veld:

  • Zwaargebouwde mast die lijkt op een hoekmast en er soms mee is gecombineerd
  • Kabels staan aan één kant duidelijk strakker dan aan de andere zijde en soms maken ze een hoek omhoog
  • Afspanmasten zijn vaak te vinden op plekken waar de kabels een crossing maken of om een andere reden strakker moeten staan dan elders in de lijn. 
  • De kabels zijn onderbroken en door middel van een boogje doorverbonden, maar wisselen niet van positie
  • Isolators kunnen zelfs schuin omhoog wijzen
  • Meestal te vinden in groepjes van twee, al dan niet met één of twee speciale of verhoogde masten ertussen