GE-logootje

Welkom bij de snelstarthandleiding van de HoogspanningsNet Netkaart. Deze pagina biedt een beknopt overzicht van de functinaliteiten en eigenschappen van de netkaart voor een vliegensvlugge start. 

Voor je verder leest: controleer je versienummer

De nieuwste release cycle is V5, operationeel sinds 20 mei 2016. Opvolgende versienummers (zoals V5.1) worden automatisch doorgevoerd in V5. Deze gebruiksaanwijzing heeft betrekking op netkaarten in deze vijfde release cycle. Wanneer je Google Earth als client gebruikt (vrijwel iedereen doet dat), dan kan je het versienummer vinden onder de titel van de hoofdmap, zie de afbeelding hieronder.

Versienummer controleren

Het versienummer kan je vinden in de mappenboom in de hoofdmap, maar ook wanneer je de naam van de netkaart aanklikt en de popup-ballon leest. Wanneer dit nummer met een 5 begint, dan zit je goed en heb je de actuele kaart te pakken.

Het is nodig om het versienummer te controleren omdat de oudere netkaart van de 4-serie niet automatisch kon worden opgewaardeerd naar de 5-serie. De technische verandering naar een databasegegenereerde netkaart maakt dat helaas niet mogelijk. Heb je nog een versienummer in de 4-serie? Deze werkt nog wel, maar doe jezelf niet tekort: versie 5 biedt veel nieuwe features, zoals de transformatiestappen naar de middenspanning op ieder station, mastposities, dynamische weergave van labels en een verbeterde performance. Download in dat geval versie 5 hier.

 


Inhoud van de gebruiksaanwijzing

1.  Over de netkaart (opzet en doel 5-serie)
2.  Wat toont de netkaart
3.  Hoe gebruik je de netkaart?
4.  Verschillen van de kaart met de luchtfoto's
5.  GIS-toepassingen

1. Over de Netkaart (opzet 5-serie)

De HoogspanningsNet Netkaart is een op MySQL gebaseerde geodataset waarmee een ruimtelijke weergave van het grootschalige elektriciteitsnet van Nederland en België natuurgetrouw kan worden getoond. Op dit moment is het waarschijnlijk de meest complete en veelzijdige gratis netkaart die er is. Alle boven- en ondergrondse verbindingen, alle stations, productielocaties die op 50 kV en hoger invoeden, alle Nederlandse hoogspanningsmasten met mastnummers, alle transformatiestappen en alle netsituaties (inlussingen, aftakken) worden op de kaart getoond. Ook zijn enkele buitenlandse netten in kaart gebracht. Het betreft in Nederland en België zowel verbindingen en stations behorend tot de nationale netten van Tennet en Elia, alsook commerciële verbindingen en het 50 kV-net. Ook klantaansluitingen, private verbindingen in eilandbedrijf en commerciële stations die op het net zijn ingehangen worden meegenomen. 

Verbindingen worden per circuit getoond. De positie van de bovengrondse lijnen is zeer nauwkeurig, maar de precisie van de ondergrondse kabels verschilt per exemplaar. Kabels waarvan de exacte ligging goed bekend is zijn met zo groot mogelijk detail ingetekend. Kabels waarvan de precieze ligging matig of vrijwel niet bekend is, zijn als abstracte lijnstukken met ten hoogste een handvol knikken ingetekend. 

De kaart is een dynamisch weergegeven, grafische representatie van een database. In feite bestaat het bestand uit lagen, subonderdelen en mappen die naar eigen inzicht gecombineerd kunnen worden. Men kan bijvoorbeeld ordenen naar netspanning, naar verbindingstype, naar deelnet en naar elke denkbare combinatie daarvan, tot individuele elementen aan toe. Inzoomen kan traploos. Kortom, met de Standaard Netkaart  van Nederland en België kan iedere liefhebber, mastengek en geïnteresseerde net als wijzelf helemaal tot het draadje gaan.

2. Wat toont de netkaart?

De netkaart V5.0 toont de volgende entiteiten:

  • Hoog- en midenspanningscircuits uitgevoerd als luchtlijn
  • Hoog- en middenspanningscircuits uitgevoerd als grondkabel
  • HVDC-verbindingen (incl. electrode lines)
  • Stationsnamen met labels die de transformatiestappen weergeven
  • Terreinmarkeringen van de stationsgebieden
  • Productielocaties
  • Netsituaties (harde- en schakelbare aftakken, inlussingen, etc.)
  • Netopeningen
  • Mastposities met hun mastnummer (in V5.0 alleen Nederland)
  • Additionele informatie in tekstballonnen bij aanklikken (nog rudimentair maar reeds functioneel)

De netkaart ordent alles naar het betreffende netvlak of spanningsniveau, waarbij de kleuren van de entiteiten gelijk worden getrokken. Zo is het 380 kV-net (vallend binnen het NEN-IEC 60038 gedefinieerde netvlak van 363-420 kV) weergegeven in rood, het 220 kV-netvlak (171-245 kV) in dofgroen en voor andere netspanningen geldt hetzelfde. De overwegingen achter de kleurkeuze zijn op aanvraag beschikbaar, maar een beschouwing daarop valt buiten de scope van de snelstartgids.

 

Figuur 2. Tabel van de gebruikte kleuren conform de netvlakken zoals gedefinieerd in de NEN-IEC 60038. De kleurkeuze berust op zowel ongeschreven internationale standaarden (ENTSO-E) alsook op pragmatische, meer arbitraire overwegingen.

De entiteiten zijn (bij gebruik van Google Earth als client) geordend in de mappenboom links in beeld, per land apart. Bij open klikken van de mappenboom kunnen onderdelen naar keuze aan en uit worden gezet. Bij het verplaatsen van het blikveld wordt echter alles opnieuw ingeladen, waardoor de keuze dan opnieuw gemaakt moet worden. Dit is inherent aan een database-netkaart.

Tip: heb je een bepaald zicht nodig, zoals alleen luchtlijnen, een bepaald netvlak of alleen de stationslocaties? Zoom dan eerst in totdat het gebied dat je wil beschouwen in beeld past, wacht dan totdat het beeld stabiel is (de content wordt dan dynamisch opgebouwd) en klik dan onderdelen aan of uit in de mappenboom.

De gebruikte kleuren zijn als volgt.

    Paars:    450 kV DC-zeekabels

     Rood:     380 kV-verbindingen (lichtrood grondkabel)

   Groen:     220 kV-verbindingen (lichtgroen grondkabel)

    Blauw:   150 kV-verbindingen (lichtblauw grondkabel)

    Zwart:     110 kV-verbindingen (grijze grondkabel)

   Bruinig:    70 kV-verbindingen (Bruinoranje. Bruingrauwe grondkabel)

   Oranje:    66 kV-verbindingen (Geeloranje. Oranjegrauwe grondkabel)

     Geel:       50 kV-verbindingen (geelgrauwe grondkabel)

      Lila:       >30_36 kV-verbindingen (zowel netten (België) als losse klanten (Nederland))

      Wit:        Andere verbindingen die om uiteenlopende redenen momenteel wel fysiek aanwezig zijn, maar die tijdelijk of permanent niet gebruikt worden. Grondkabels deels transparant

De labelkleuren op de trafostations houden dezelfde kleuren aan als de verbindingen zelf. Ook zijn er polygonen getekend om de trafostations, waarbij geldt dat op trafostations met meerdere netspanningen ieder schakelveld de kleur draagt van de betreffende spanning zolang de schakelvelden separaat van elkaar zijn. Zo niet, dan wordt alleen de kleur van de hoogste netspanning getoond.

Op de afbeelding hieronder zien we hoe een trafostation wordt gelabeld wanneer er 150 kV en 380 kV aanwezig zijn op het station.

Trafo-icoontje

Wanneer het onderscheid tussen schakelvelden onduidelijk is (zoels hierboven genoemd) heeft het polygoon default de kleur van de hoogst verwerkte spanning op het betreffende station. Voorbeeld: bij een station dat 380 kV en 150 kV verwerkt en waarop niet goed te zien is waar de schakelvelden aan elkaar grenzen, zal het polygoon rood (380 kV) zijn.
Zie het onderstaande voorbeeld (Zwolle Hessenweg, drie schakelvelden die duidelijk los van elkaar liggen).

Zwolle-Hessenweg (voorbeeldplaatje)

Witte lijnen op de kaart betreffen verbindingen die om uiteenlopende redenen (onderhoud, uitruilbeginsel, afgeschakeld, ombouw/upgrade of nog geen besluit genomen) wel fysiek aanwezig zijn, maar niet in actief gebruik zijn op het moment van release van deze versie van de netkaart.

3. Hoe haal je eruit wat erin zit?

Zoals genoemd is de netkaart een GIS-bestand. Dat is in feite een grafisch gepresenteerd datapakket in plaats van een afbeelding. De Standaard Netkaart gebruikt Google Earth (gratis) als platform en het bestand bestaat uit een grote map die in het navigatiescherm van Google Earth (linkerzijde van het scherm) geladen kan worden. Deze map gaat vergezeld van een aantal details (bouwer, versienummer, logo) en in de map bevinden zich de volgende submappen:

Legenda (toont de legenda voor snelgebruik, die verschijnt links)

Hoogspanningsverbindingen (toont alle luchtlijnen en grondkabels per circuit, geordend naar de netspanning en naar deelnet in twee mappen voor Nederland en België. (Reden van scheiding is een performance-issue.) Ook afgeschakelde verbindingen worden in deze map weergegeven.)

Trafo-, schakel- en verdeelstations (toont alle trafo-, schakel- en verdeelstations met een logo en een polygoon)

Gebruiksaanwijzing en Disclaimer (toont deze gebruiksaanwijzing en de Disclaimer (beide aanklikbaar))

In alle mappen bevinden zich subcategorieën die naar eigen inzicht aan en uit kunnen worden gezet door het vinkje voor de desbetreffende map aan of uit te zetten. Van groepen tot individuele verbindingen, elk onderdeel is aan of uit te zetten. Hierin zit hem de kracht van een GIS-bestand: je kan inhoud tonen of verbergen en daarmee de Standaard Netkaart bij ieder gebruik aanpassen aan wat je op dat moment nodig hebt. Alleen luchtlijnen? Alleen het 150 kV-grid van Gelderland? Stations waarop 380 kV rechtsteeks naar 70 kV wordt getransformeerd in combinatie met 110 kV-grondkabels? Alles kan – de grens is slechts je eigen verbeelding. Zolang er een plusje voor een map staat, kan je de map ingaan om daar dieper omlaag ook dingen aan en uit te zetten. 

4. Verschillen van de kaart met de luchtfoto's

Omdat de netkaart zo nu en dan geactualiseerd wordt en de luchtfoto's van Google Earth niet altijd even actueel zijn, kan het zijn dat een ingetekende luchtlijn of een trafostation op de kaart niet terug te vinden is op de foto. Of andersom, dat een luchtlijn niet ingetekend lijkt te zijn. In dat laatste geval is de verbinding verdwenen, want anders zou deze als wit (niet in gebruik) zijn ingetekend. Ons advies is het negeren van de luchtfoto, of de situatie controleren met het concurrerende product van Microsoft, Flashearth.

5. Overige GIS-toepassingen

De netkaart is geschreven en opgesteld in de KML-programmeertaal (Keyhole Markup Language) zoals Google die gebruikt in haar producten. Geïnteresseerde GIS-gebruikers die een ander platform gebruiken en die een beetje handig zijn met conversietools hebben er mogelijk belang bij om de data te exporteren naar een ander bestandsformaat door middel van automatische conversie van de data. ArcGIS, QuantumGIS of OSM bijvoorbeeld.

Iedere gebruiker staat het vrij om met de data te doen wat hij of zij wil, mits er geen commerciële bedoelingen mee gemoeid zijn. Wel is het doorverspreiden van een geconverteerd en/of veranderd bestand naar derde partijen aan een paar voorwaarden verbonden. Ook voor een geconverteerd bestand mag een derde geïnteresseerde partij geen commerciële bedoelingen hebben, men mag er geen vergoeding voor vragen en de bronvermelding blijft van toepassing. Bij vragen, neem contact met ons op.

6. Voor wie is de Standaard Netkaart bedoeld?

De Hoogspanningsnet.com Standaard Netkaart van Nederland is bedoeld als handige, gratis applicatie in Google Earth waarmee (met name) liefhebbers en geïnteresseerden met grote nauwkeurigheid alle hoogspanningslijnen van Nederland vanachter de computer of vanaf een smartphone kunnen bekijken. Met de kaart en een tebletcomputer of een smartphone kan je ermee in het open veld direct zien waar de hoogspanningslijn die voor je staat vandaan komt, waar hij heen gaat en welke spanning de lijn voert. De kaart kan daarnaast indirect (als extra informatiebron) ook handig zijn voor mensen die alleen een indirect raakvlak met het hoogspanningsnet hebben, zoals bijvoorbeeld radio-amateurs, bliksemfotografen, vogelaars en modelvliegers.

De Hoogspanningsnet.com Standaard Netkaart is uitdrukkelijk niet bedoeld als eindinformatiebron voor hijs- of graafwerkzaamheden. Lees in de disclaimer in meer detail voor welk gebruik de kaart wordt aan- of afgeraden, hoe het gesteld is met aansprakelijkheid en gebruik van de kaart voor niet-persoonlijke doelen. Hoogspanningsnet.com is in geen enkel geval en op geen enkele wijze aansprakelijk voor enig gevolg voortvloeiend uit onkundig of oneigenlijk gebruik van dit product.

7. Ik heb een bug- of onjuistheid ontdekt of er is recent iets veranderd of bijgebouwd. Wat nu?

Daar is een simpel antwoord op: vertel het ons! Bij een bug (technisch of grafisch), bij een actualisatie of bij een wijziging hopen we het te mogen vernemen, want daar moeten we het deels van hebben. Neem contact met ons op of beter, maak een account aan op ons forum en vertel het ons hier

8. Meer informatie en meer kaarten

Vragen, opmerkingen of diversen? Behoefte aan andere kaarten? Hoogspanningsnet.com biedt naast deze Standaard Netkaart ook een aantal meer specialistische kaarten aan. Met name voor die-hard geïnteresseerden of voor iedereen die werkelijk iets zeer specifieks zoekt, zijn de Specialistische Netkaarten waarschijnlijk een waardevolle informatiebron. Of neem eens een kijkje op ons forum. Een groep weet altijd meer dan een. 

Contact nodig? Dat kan via het contactformulier op deze plek van de site.