Hoogspanningslijnen, stations en ook grondkabels hebben met elkaar gemeen dat ze zich in het openbare landschap bevinden.

Voor landschapsarchitecten is het niet eenvoudig om een hoogspanningslijn in te passen of een transformatorstation zorgvuldig vorm te geven. Het is een vak apart, zwevend tussen architectuur, inpassing en kunstzin. Maar alle drie deze onderdelen kunnen ook op zichzelf staan. Met name in Nederland is er redelijk wat aandacht voor zorgvuldige vormgeving van hoogspanningslijnen en stations: termen als inpassing, bundeling of visuele rust zijn er gemeengoed en op professioneel vlak kan er op diverse manieren met hoogspanning 'gespeeld' worden in het landschap.
We hebben beslist niet de indruk daar een compleet beeld van te kunnen geven. Tips of verwijzingen zijn welkom.


Landschapsinrichting en ruimtelijke ordening

Bekende naam op het gebied van hoogspanning (masten en lijnen) in combinatie met landschapsarchitectuur- en inrichting is architect Jhon van Veelen.  Het drukwerkje De schoonheid van hoogspanningslijnen in het Hollandse landschap (Uitgeverij De Hef, 1986) is daarbij een klassiek werk geworden. Het geeft een beschrijving van spelende aspecten bij de inpassing van een hoogspanningslijn in het landschap, conform de tijdsgeest in 1986.

Jhon van Veelen e.a. – De schoonheid van hoogspanningslijnen in het Hollandse landschap

Voor meer informatie over dit boekwerkje verwijzen we door naar de website van Jhon van Veelen. Tevens biedt zijn website een uitgebreide lijst aan met andere publicaties, links en (gegevens van) boeken op dit gebied.

Literatuurpagina op de site van Jhon van Veelen

 


Architectuur

Wonen in een voormalig verdeelstationnetje? Het kan in Apeldoorn, waar Nicole Weijers en Jim van Wingerden (architect) sinds 2006 hun intrek hebben genomen in een voormalig 10 kV-verdeelstationnetje van de PGEM. Het aardige is dat ze er een website over hebben gemaakt hoe het station verbouwd werd tot een woning waain de oude identiteit van het gebouw in bewaard is gebleven. 

www.10kv.nl

 


Kunstzin

Voor kunstenaars kan een hoogspanningsmast- of lijn een grote bron van inspiratie zijn. Kunstenaar Floris Schoonderbeek heeft in het vorige decennium het industrieterrein van Doetinchem opgefleurd met het uitdagende kunstwerk shall we dance?, welke een antropomorfe hoogspanningsmast voorstelt die zijn strakkere soortgenoten ten dans vraagt.

Bekijk foto's van het kunstwerk op de website van Floris Schoonderbeek

Een andere kunstenaar die iets met hoogspanning heeft gedaan is Arthur Reinders Folmer. In 2012 heeft hij in Den Haag het lettertype Pylon gedemonstreerd, gebaseerd op het lattenwerk en de grote afstand tussen individuele hoogspanningsmasten. Inmiddels is het lettertype op verschillende plekken op internet binnen te halen.

Lettertype Pylon door Arthur Reinders Folmer