HoogspanningsNet - alles over hoogspanning op het het

Hoogspanningstechniek

Mast van de Maand



Mast 01, Lixhe - CBR
----------------------------------------------
Lixhe is het enige Belgische hoogspanningsstation waar alle vier huidige spanningen in het Belgisch hoogspanningsnet tegelijk te vinden zijn. Dat brengt vanzelfsprekend een mastenpark met zich mee waarin allerlei formaten en leeftijden te vinden zijn. Op deze foto gemaakt door Bavo Lens zien we de klantaansluiting naar CBR vertrekken: 70 kV op een oud, klein en heel slank mastje dat het zonder trekschoren moet doen. Het zal geen eenvoudige klus zijn geweest om hem in elkaar te schroeven. De toren is bovenaan nog geen halve meter breed en wie er in de eerste helft van de vorige eeuw met zijn handen in moest om (uiteraard zonder pneumatiek) de bouten aan te draaien zal er een heel geklungel mee hebben gehad. Of althans, dat zijn we nu geneigd om te denken met onze huidige monstermasten, want we moeten niet vergeten dat zelfs deze kleine mastjes ooit de reuzen van hun tijd waren. Het eerste Belgische koppelnet van 70 kV was ooit opgetrokken met mastjes van dit formaat. Netbeheerder Elia wil het niveau van 70 kV op de (zeer) lange termijn verlaten, maar het bestaande arsenaal is enorm. De komende tijd blijven dit soort kleine lijntjes dus nog gewoon een vertrouwd straatbeeld.

Hoogspanning en gezondheid?

Het antwoord op alle vragen vind je bij het RIVM (NL) of het LNE (B).

HoogspanningsNet behandelt dit thema met opzet niet zelf. (Waarom niet?)

Geknetter en gebrom?

Dat is normaal.

Mastverrommeling


Doet dit ook jouw tenen kromtrekken?


Zoek je de netbeheerder?

Dat zijn wij niet. Ga naar de website van TenneT TSO (NL) of Elia (B).




Of ga naar ENTSO-E voor het Europese samenwerkingsverband tussen netbeheerders.

29 juni 2017 Antennes in hoogspanningsmasten voor het mobiele netwerk: netjes of slordig aangebracht, het hoort bij deze tijd. Maar zodra die tijd ze inhaalt en ze buiten gebruik raken, blijven ze in Nederland vaak verlaten in de mast achter. De verrommeling neemt toe – maar is er een kentering begonnen?

Achtergelaten antenne in een hoogspanningsmast

Mastverrommeling door antennes voor het mobiele netwerk is een irritatiepunt onder pylon geeks en ieder ander die waarde hecht aan een harmonieus lijnbeeld. Zolang de antenne functioneert (en zorgvuldig is aangebracht) is het iets dat bij deze tijd hoort. Zonder het mobiele net zou je de online netkaart ook niet op je telefoon kunnen gebruiken.

Zodra de antenne buiten gebruik raakt (nieuw opstelpunt, vervanging door een modernere antenne elders) wordt echter meestal alleen de apparatuur aan de voet van de hoogspanningsmast verwijderd. De coaxkabels naar de antenne zelf, die hoog in de mast hangt, worden botweg doorgeknipt waarna de antenne met kabels en al achterblijft in de hoogspanningsmast. De reden daarvan is niet bekend (gemakzucht, te duur om te laten doen, juridisch vergund recht op verlenging van de opstelpositie zolang er een bestaand opstelpunt is?), maar dat het een onnodige verrommeling van het lijnbeeld geeft staat buiten kijf. Met de komst van 4G nam de hoeveelheid achtergelaten antennes steeds grotere vormen aan.

Maar de laatste tijd lijkt er heel voorzichtig een begin van een kentering zichtbaar. Er zijn de laatste tijd door pylon geeks meerdere mastposities gespot waaruit een oude antenne alsnog is verwijderd, eerder dan het eerstvolgend moment van groot onderhoud. Echt een actieve handeling dus. Zie bijvoorbeeld dit exemplaar in Geertruidenberg – Borssele: de antenne is daadwerkelijk met wortel en tak verwijderd. En ook van bijvoorbeeld positie 91 in de Kattenberglijn en positie 127 van Zwolle-Meeden is bevestigd dat een oude antenne is verwijderd, in dat laatste geval zelfs met reconstructie van het originele topstukje.

Bij HoogspanningsNet weten we niet of dit losse toevalstreffers zijn of dat er werkelijk sprake is van een historische omslag in het beleid op de berg in Arnhem. We hopen natuurlijk dat bij Tennet sprake is van het laatste, want hoewel niet iedereen een hoogspanningslijn een mooi gezicht vindt, is wél iedereen gebaat bij een zo strak en rustig mogelijk lijnbeeld in het oneindig laagland.

Afbeelding: een achtergelaten antenne met doorgeknipte coaxkabels in een IJsselmij duits-type donaumast voor 110 kV bij Hoogeveen. Zulke restanten van antennes zijn overal te vinden en ze tasten -onnodig- het mast- en lijnbeeld aan. Broeit er iets in Arnhem met betrekking tot aanpak van dit probleem? Wie het weet mag het zeggen.

10 mei 2017 Daags terug werd het Geminiwindpark symbolisch opgeleverd. Maar met de aansluiting op het hoogspanningsnet van het tweemaal 300 MW zware verre-offshore windpark is op het eerste gezicht iets eigenaardigs aan de hand is. 'Welke druif heeft daar steeklijnen op wisselstroom voor gekozen?'

Offshore windparken. Gemini is het exemplaar het meest linksonder.Waar tien jaar geleden Horns Rev I en Alpha Ventus alom opgetrokken wenkbrauwen opleverden, zijn zogeheten verre offshore windparken vandaag de dag al weinig bijzonders meer. Met name in Duitsland is het sinds 2011 jetzt geht loss op de Noordzee, zodat het een drukte van belang is met tientallen windparken in dienst, bouw en ontwerp. Daardoor is de wereld van offshore wind razendsnel volwassen geworden.

Om een kabelspaghetti met tientallen losse aanlandingspunten te voorkomen geven netbeheerders de voorkeur aan offshore 'stopcontacten' waarop aansluitcapaciteit aangeboden wordt. Het aansluiteiland, de HVDC-kabel naar land en de aansluiting op het hoogspanningsnet zijn dan eigendom van de netbeheerder, zodat investeerders in verre offshore windparken alleen het park zelf, een trafo-eiland en de korte AC-aansluiting naar het convertereiland hoeven te regelen. Tennet laat in Duitsland dan ook het ene na het andere convertereiland de zee op slepen. Maar het vereist wel daadkracht van de overheid. Daar ging het in Nederland mis: er werd vanuit Den Haag geen enkele visie op verre offshore-wind getoond zodat Tennet ook geen concreet plan voor een Nederlands net op zee kon uitrollen. Nederland is daardoor vandaag het kneusje van de Noordzeeklas qua verre-offshore wind.

Slechts één consortium waagde het om toch een groot, ver offshore-windpark in Nederlands water aan te willen leggen: het Geminipark. Maar ze moesten de aansluiting op het net helemaal zelf ontwikkelen. Een HVDC-kabel levert onder water minder transportverlies op dan een AC-kabel, zeker bij grote afstanden. HVDC-techniek is wel duurder en veroorzaakt een meerprijs die bij de aanleg van het park moet worden opgeteld. Als een overheid geen visie toont kan of mag de netbeheerder niet helpen om aanloopkosten te beperken door HVDC-stopcontacten te bieden. Het gevolg is een simpele rekensom: als de kosten van het beraamde rendementsverlies door een AC-aansluiting tijdens de hele levensduur van het windpark lager blijven dan de initiële meerprijs van een private HVDC-aansluiting, zal een investeerder het transportverlies verkiezen en toch maar AC toepassen.

Precies dat is gebeurd bij het Geminipark. De aansluiting als twee ruim 100 kilometer lange, private 220 kV AC onderwaterkabels met relatief veel transportverlies zal ons nog lang via de netkaart herinneren aan een episode van Haagse visieloosheid op offshore wind. Gelukkig kunnen we wel constateren dat er (eindelijk) ook in Den Haag iets begint te dagen, waardoor Tennet het Duitse aansluitmodel nu ook in eigen land kan uitwerken en toekomstige parken gelukkig wel een gunstiger aansluitsituatie tegemoet kunnen zien dan waar Gemini het mee moest stellen.

Afbeelding: screenshot uit de netkaart (online versie). De Duitse windparken rechts zijn allemaal op centrale convertereilanden aangesloten, zodat een efficiënte clustering met telkens een array parken en één HVDC-aansluiting naar land ontstaat. Gemini moest het zelf rooien en zit aangesloten op de Eemshaven met twee private, ouderwetse 220 kV AC-kabels.

01 mei 2017 Vandaag maakt de HoogspanningsNet Netkaart een nieuwe, grote stap. Met het doorvoeren van versie 6.0 is de webkaart verschenen: een kant en klare grafische interface waarin de netkaart direct toegankelijk is vanaf je laptop, tablet of telefoon, zónder aanvullende software.

Sinds het verschijnen van de netkaart in 2011 is er voortdurend ontwikkeld. We gingen steeds gedetailleerder, de grens over en zelfs databased. Maar er was één ding dat telkens hetzelfde bleef, de noodzaak tot installatie van een GIS-client (in de praktijk vaak Google Earth) om de netkaart te kunnen gebruiken. Dat werkt prima voor zwaardere gebruikers die er lekker voor kunnen gaan zitten. Maar voor wie in het veld even snel een netkaart nodig had of slechts iets kleins wou natrekken was het een hinderlijk punt van irritatie.

Wat we nodig hebben is een netkaart die direct vanaf ieder apparaat toegankelijk is. Op elke plek, zonder aanvullende software. Dankzij noeste arbeid van de vrijwilligers achter deze site (waarvan eentje in het bijzonder, hij heeft er heel wat avonden aan opgeofferd) is dit streven nu bewaarheid geworden. Maak kennis met een nieuwe, tweede interface: de webkaart.

De door onszelf gehoste, kant en klare weergave van de netkaart werkt op computers, op tablets enop  telefoons, zelfs middenin het open veld. Er is geen opstarttijd en alle tools die je gewend was zitten erop, ook nieuwe dingen zoals taalkeuze, een zoekfunctie, het uitpeilen van je locatie en het inline opvragen van informatie bij elk object.

Bestaande gebruikers via Google Earth hoeven zich geen zorgen te maken, toegang via de dynamische KML blijft gewoon ondersteund. De webkaart is een nieuwe toevoeging en voor het zwaardere werk kan je Google Earth gewoon blijven gebruiken. Maar voor het snelle werk in het open veld is er nu een volwaardige, nieuwe methode die het beste van twee werelden combineert: de meest complete gratis netkaart die momenteel in omloop is, altijd direct beschikbaar vanaf je telefoon. We verwachten hiermee een flinke toename van het aantal gebruikers.

Via de (nieuwe) banner rechtsboven is de netkaart altijd in één klik of tik binnen handbereik. Probeer het eens uit, lees meer informatie of praat mee op ons forum.

Afbeeldingen: met de nieuwe webversie van de netkaart op je telefoon heb je vanaf nu heb je altijd het hoogspanningsnet in je broekzak. Tevens zijn de informatiekolommen uitgebreid met nieuwe parameters. De beste gratis netkaart in omloop is daarmee nog beter en bereikbaarder geworden. 

12 april 2017 Het kostte twee mensen bij onze crew wat meer moeite dan beraamd. Maar dan heb je ook wat: het HoogspanningsNet Forum is opgewaardeerd naar phpBB 3.2 Rhea. Met nieuwe functies zoals batch bijlagen, https en een uiterlijk dat bij vandaag de dag past.

Uiterlijk forum

Versie 3.2 Rhea van phpBB heeft als defaultstijl de template prosilver, die er anders uitziet als de voormalige template subsilver2. Dat is even wennen voor de vaste gebruikers en de regelmatige bezoekers. Maar wie er eenmaal een beetje wegwijs mee raakt wil al snel niet meer terug. Geen zorgen, aangepaste dingen zoals enig jargon in de woordkeuze, profielrankings met netspanningen en alle bestaande inhoud, accounts, wachtwoorden, berichten en foto's die sinds 2011 zijn geplaatst zijn allemaal behouden gebleven.

Onder de klep is het systeem een stuk vooruit gegaan, in belangrijke mate ook voor gebruikers vanaf een telefoon. Na jarenlang tegen een halfgare headerbalk aan te hebben gekeken heeft het forum nu eindelijk een fatsoenlijke bovenzijde waar ons logo groot in staat. Tevens is er een headermenu aangebracht met enkele snellinks naar o.a. de voorpagina van de mainsite (hier dus) en de netkaart (hou die link na 01 mei scherp in de gaten, er is iets in aantocht). Qua kleurkeuze is het forum in stijl gebracht met de huisstijlkleuren en opmaak die we hier op de mainsite gewend zijn. Forum en website zijn op deze manier visueel tot één geheel gesmeed.

Helemaal voltooid is de opwaardering nog niet. Er moet nog een bug geplet worden (soms verschijnt een wit scherm na het plaatsen van een nieuw bericht, terwijl het bericht wel gewoon geplaatst wordt) en mogelijk worden de pictogrammen nog veranderd. Maar dat zijn details in verhouding tot het werk en de verbetering die reeds gerealiseerd is. Neem eens een kijkje – of neem de stap die je stiekem al lang geleden had willen zetten: registreer een account en praat zelf ook mee over de wereld van het grootschalig net in Nederland, België en erbuiten.

Afbeeldingen: screenshot van de voorzijde van het forum na de opwaardering. Merk op dat het forum de template prosilver gebruikt, maar dat de kleuren en vormgeving in lijn zijn gebracht met wat we gewend zijn van de hoofdsite (deze plek).

02 april 2017 ∙ Wie gisteren op deze site keek trof een nieuwsbericht aan over het opvangen van lijndansen voor het commercieel winnen van energie. Uiteraard was dat een aprilgrap, een traditie waarin HoogspanningsNet een vaste deelnemer is. Toch ontvingen we ook dit jaar een paar emails van mensen die erin trapten…

Spoelen

Vaste gebruikers van de site laten zich niet gauw meer bij de neus nemen, maar bij nieuwe bezoekers is dat anders. Omdat de grap van vorig jaar (zwarte circuits zijn discriminerend) misschien wel iets te goed in elkaar zat en op consternatie uitdraaide, legden we het er dit jaar nog dikker bovenop dan in 2011 (drop als het ideale isolatiemiddel voor grondkabels). Zoals altijd waren er opzettelijk spefouten, een opvallend grote aanwezigheid van het getal 14 of varianten erop, een link wees rechtstreeks naar de wikipediapagina over 1 april, een ander naar een jokerpagina op onze eigen site en een derde was zelfs een rickroll. Ook de keuze voor de plaats waar HoogspanningsNet ooit werd opgericht is geen toeval. Wie op de link Zwolle had geklikt had bij de stemmen van Van Kooten en de Bie (‘Zwolle, zonder dolle, ze houden niet van grappen en van grollen’) iets aan zijn koelwater moeten vernemen.

Toch kregen we ondanks al deze aanwijzingen nog steeds een paar berichten van mensen die informatie vroegen over die wonderlijke ‘gallop generators’ of waar ze hingen in Zwolle. We kregen zelfs een foto van iemand die ze ook in België had gezien – en prompt een hanggewicht in een bretel op de foto had gezet. Niet slecht hoor.

Netkaart omgeving ZwolleHet mooiste bericht kwam van nota bene een geschrokken collega-liefhebber: ‘Die korven zien er vreselijk uit. Ik snap niet dat jullie er iets positiefs in zien’. Nou, geen zorgen B uit R, jij hoort in elk geval niet bij de mensen die gisteren tegen piloot Geinstein aankeken na het aanklikken van de laatste link nadat ze alle aanwijzingen gemist hadden…
In elk geval is er gisteren meer dan normaal omhoog gekeken naar de hoogspanningslijnen rondom Zwolle. Want dat je daar zoveel mast- en lijnontwerpen aantreft dat twee gefascineerden er ooit een website over begonnen, dan is dan weer géén grap.

Lees hier het oorspronkelijke bericht van 1 april terug.

Afbeeldingen: de ‘gallop generators’ op de foto waren in werkelijkheid gewoon smoorspoelen om kortsluitvermogens te beperken. En de netkaart van Zwolle – sinds wanneer lijkt die eigenlijk op het getal 14?

02 maart 2017 Vandaag precies dertig jaar geleden vond de IJzelramp van 1987 plaats. Een memorabele weersituatie die niet zou hebben misstaan in Quebèc, maar die ook grote gevolgen voor het bovengrondse hoogspanningsnet van de EGD had.

De situatie van 1987 was in alle opzichten extreem. Een dooiaanval werd na een strijd die meer dan twaalf uur duurde uiteindelijk afgeslagen. Een smalle strook over het noorden van Nederland kreeg in tussentijd tot wel 30 mm ijzel te verwerken. Het leverde een uniek landschapsbeeld op waarover zelfs een boek is uitgegeven, maar iedereen hier weet: ijzel en hoogspanningslijnen, dat zijn gezworen vijanden. De schade aan enkele verbindingen van de EGD was dan ook indrukwekkend.

Tom Börger, onder andere bekend van de naslagwerken, heeft de gevolgen van de IJzelramp op het hoogspanningsnet beschreven in postervorm, samen met de netkaart van 1987, foto's en toelichtingen. Beleef een klein stukje van 1987 opnieuw: klik of tik de afbeelding aan voor een vergroting (of klik hier), of praat mee op ons forum.

18 februari 2017 Ergens deze weken zal ons forum op een nog nader te besluiten moment een tijdje onbereikbaar zijn. Het platform draait op een verouderde versie van phpBB en moet worden opgewaardeerd.

De nieuwste versie een stuk gebruiksvriendelijker voor wie met een telefoon het forum bezoekt. Het uiterlijk (de skin) van de nieuwe versie ziet er enigszins anders uit, maar het maakt wel het toevoegen van een betere header mogelijk. Helaas is het erg ingewikkeld om aan het circuit te werken terwijl het onder spanning staat. Hot line work is risicovol, zodat we ervoor hebben gekozen het forum gedurende de opwaardering gecontroleerd spanningsloos te maken. Naar verwachting zal het forum ongeveer een dag niet beschikbaar zijn voor de markt. Het moment moet nog nader bepaald worden, maar kijk dus nier raar op van een servermelding of of een splash screen.

Tennet bouwt noodverbinding Eemshaven om congestie te bevechten

06 februari 2017 Eerder vandaag kwam netbeheerder Tennet met het nieuws dat in de Eemshaven een tijdelijke noodverbinding zal worden neergezet om meer capaciteit te creëren tussen de 380 kV-stations Eemshaven (Robbenplaat) en Oudeschip. Een opmerkelijke noodgreep: congestie bevechten met een noodverbinding op 380 kV-niveau hebben we nog niet eerder in een vergelijkbare situatie gezien.

Noodmasten zoals toegepast bij DiemenCongestie… Voor wie het niet kent: wanneer het productiepark op een bepaalde plaats meer vermogen kan aanleveren dan wat het afgaande hoogspanningsnet kan verstouwen, dan moeten de producenten zich op volgorde van hun komst een beetje koest houden totdat de verbindingen zijn verzwaard. Zie ook de St(r)oomcursus deel 6. Een dergelijke situatie zien we sinds enige jaren in de Eemshaven. Die is de afgelopen tien jaar veranderd in een powerhotspot met opgeteld ruim 6000 MW geïnstalleerd thermisch- en windvermogen, de NorNedkabel (700 MW) en nog meer windvermogen en een tweede 700 MW interconnector (COBRA) in aantocht. Het eigenverbruik van het gebied is slechts een paar honderd MW. Dat betekent afvoer. Veel afvoer.

Het bestaande hoogspannigsnet richting het zuiden bestaat uit dit soort kanjers van verbindingen. Bepaald geen doetjes, maar om vermogens in de ordegrootte van 6000 MVA plus toekomstige groei blijvend te kunnen verstouwen is verdere verzwaring en vooral ook ringvorming gewenst. Daarom is er het project Noordwest-380: vervanging van de bestaande 220 kV-verbinding naar Vierverlaten door een zwaardere 380 kV-lijn. Netto levert dat ongeveer 1000 MVA nieuwe capaciteit op, met een optie op nog eens ruim 2500 MVA. (Wie korrelatie of een plastic zakje nodig heeft na die enorme capaciteitsgetallen of wie mee wil praten over de netstrategie: kom op ons forum.) Probleem, de bestaande verbindingen zuidwaarts zitten op een ander station aangesloten dan waarop het grootste deel van het productiepark zit aangesloten. De tussenliggende verbinding (een korte redundante luchtlijn van 2635 MVA, zie de netkaart) vormt daarmee reeds nu al een hinderlijke bottleneck.

Om die een beetje te verlichten wil Tennet hem oppeppen met een tijdelijk derde circuit in de vorm van een bovengrondse noodverbinding. En dan spitsen de pylon geeks de kattenoren. Wat gaat men daar neerzetten? Zouden de standaard enkelcircuit werkmastjes voldoen zoals die veelvuldig bij reconstructies worden gebruikt? Of zou Tennet kiezen voor een steviger ontwerp vanwege het woeste klimaat en de niet verwaarloosbare tijd (enkele jaren) die de verbinding zal bestaan? Wat wordt het tracé? Op welke aansluitvelden wordt de verbinding aangesloten? En voor de netstrategen onder ons: wat wordt de capaciteit? Allemaal vragen waarop we nu het antwoord nog niet weten, maar die er duidelijk om vragen om de komende maanden de Eemshaven scherp in de gaten te houden. Moet je er binnenkort eens wezen? Neem je fototoestel mee.

Afbeelding: noodmasten zoals ze gebruikt zijn bij een reconstructie vlakbij Diemen. Het lijkt heel wat (mooi dubbelcircuit ook), maar deze vereisen een lijnhoek per mastpositie en hier werden ze slechts kortdurend ingezet. Zijn deze ijle tuienmasten ook bestand tegen ijzel, storm of gebruik voor waarschijnlijk ruim vier jaar, of wordt er voor iets zwaarders gekozen?

 

Storing Amsterdam (ca. 350 MW afgevallen) zat op Hemweg [update 19.10h]

17 januari 2017 De stroomstoring die afgelopen morgen vanaf 04.19 uur een aanzienlijk deel van Amsterdam enkele uren op zwart zette, zal in de media vooral worden herinnerd doordat het treinverkeer in de ochtendspits er hopeloos door vastliep. De storing werd veroorzaakt doordat verdeelstation Hemweg-50 uitviel nadat er op het bovenliggende station Hemweg-150 van Tennet een nog onbekend probleem optrad.

Hemweg op de netkaartHemweg-50 is het grootste 50 kV-station van Nederland, gerekend naar het aantal verbonden circuits en ook het aangesloten vermogen. Wanneer dit station spanningsloos raakt gaan een groot deel van centraal en westelijk Amsterdam, het havengebied en een gedeelte van Zaamdam op zwart. Maar zoals het er nu uitziet is Hemweg-50 alleen het slachtoffer. De echte oorzaak zit in het naastgelegen (en nettechnisch gezien bovengelegen) station Hemweg-150, van netbeheerder Tennet. Op dat station is iets misgegaan waarna Hemweg-50 werd meegetrokken het zwart in.

We zien verder dat ook Amsterdam CS zonder stroom kwam te staan waardoor het treinverkeer het juist tijdens de ochtendspits liet afweten. Na een paar uur was de stroomvoorziening overal hersteld, maar het heeft nog de hele dag geduurd voordat het treinverkeer figuurlijk weer op de rails staat. Vooral dit heeft de aandacht weten op te eisen.

Het ironische is dat deze storing precies de tegenpool lijkt te zijn van wat er op 27 maart 2015 gebeurde bij de grote storing op Diemen-380, de eerste fatale fout in het Nederlandse 380 kV-net in veertien jaar. Ruim een miljoen aansluitingen vielen toen van het net af. Maar als door een wonder bleef het deelnet achter Hemweg (met daarin de Hemwegcentrale die bleef draaien en een koppeling via Oostzaan met 380 kV vanaf Krimpen – een verbinding die door een gelukkige meevaller in het netschema op Diemen niet via het 380-station liep) toen onder spanning terwijl de wijde omtrek het een paar uur zonder licht moest stellen. Of karma hier bestaat, laten we graag in het midden.

Netbeheerder Tennet heeft aangegeven dat het nog wel even kan duren voordat de precieze oorzaak is vastgesteld. Dat doet vermoeden dat het geen hardwareprobleem was zoals een geplofte schakelaar of uitval van een trafo. Het lijkt er eerder op dat de oorzaak moet worden gezocht in een procedure- of systeemfout, al dan niet samenhangend met onderhoud. Wanneer er meer bekend is over de precieze oorzaak zullen we het melden. Kijk intussen voor meer berichtgeving op de site of twitter van netbeheerder Tennet of op de site van Liander.

Afbeelding: gedeelte uit de HoogspanningsNet Netkaart V5.1 waarop het getroffen 50 kV-deelnet Hemweg herkenbaar is als een spin in het web van westelijk Amsterdam. Klik erop (of hier) voor een vergroting.

 

Op sommige plekken lijndansen waargenomen

07 januari 2017 Op sommige plekken in met name Nederland ijzelde het op 07 januari. Ook was er wat wind, en daardoor werd net als vorig jaar rond deze tijd enig lijndansen (conductor gallop) waargenomen op sommige plekken. Tot zover bij ons bekend was het een stuk minder serieus dan vorig jaar rond deze tijd: er zijn geen berichten over spanningsdippen te vinden bij de netbeheerders of op Twitter en ook na afloop van de ijzel lijkt er geen probleem te zijn opgetreden

Lees hier meer over lijndansen, spanningsdippen en waarom dit bij ijzel af en toe kan optreden.

(Filmpje van de situatie op 07 januari in de buurt van Lekkerkerk, gemaakt door Michel van Giersbergen. We zien dat de draden inderdaad dansen, maar het gaat er allemaal vrij rustig aan toe. Dit is geen probleem voor het materiaal en het leidt niet tot verstoringen. Hooguit was het een wat ongemakkelijk gezicht.)

 

Gelukkig 2017

 

Mast 07 Oostzaan: overbodig, of een unieke kans?

20 december 2016 Net buiten het terrein van trafostation Oostzaan staat een hoogspanningsmast die sinds het ombouwen van de verbinding naar Beverwijk werkloos is geraakt. Hij staat op de nominatie om gesloopt te worden. Maar ho eens even? Kan daar nou niet wat leukers mee gedaan worden?

Mast 07 met geprojecteerd bord dat de naam van de netbeheerder toontIn het gebied tussen Beverwijk, Vijfhuizen en Bleiswijk wordt de bestaande bovengrondse 150 kV-verbinding vervangen door een zwaarder exemplaar met combinatiewintracks. Ook verderop bij trafostation Oostzaan heeft die operatie nog gevolgen. Een oude doorverbinding die vroeger net buiten het station bleef is nu veranderd in een volwaardige aansluiting. De hoogspanningsmast die de 150 kV-doorverbinding droeg is daardoor ontslagen van dienst. Netbeheerder Tennet is erg trots op nieuwe wintrackverbindingen en natuurlijk is het goed om te tonen dat lijnenbouw niet stil is blijven staan: het enige gezonde hoogspanningsnet is een net dat altijd in beweging is.

Maar het is ook goed om te laten zien waar je vandaan bent gekomen. Het hoogspanningsnet heeft een complexe geschiedenis van ruim een eeuw waarover met gemak hele boeken kunnen worden volgeschreven (hetgeen dan ook gebeurd is en nog steeds gebeurt). Naast tonen dat je als netbeheerder bovenop de huidige techniek zit, mag je ook gerust laten zien dat je iets beheert dat een lange geschiedenis en dito plek in de samenleving heeft.

Het mastje dat de doorverbinding bij Oostzaan droeg is een hoekpositie van de klassieke PEN/PUEM 150 kV donaumast: een ontwerp dat een belangrijke plek in de netgeschiedenis van Nederland inneemt. Vanaf de A8 gezien staat het mastje prominent als een schildwacht voor trafostation Oostzaan. Een van de leden op ons forum kwam met het voorstel om de mast niet te slopen, maar opzettelijk te behouden als zichtbare verwijzing naar een trots net. Door de mast op te tuigen met een bord waar bijvoorbeeld het logo van Tennet op staat kan worden verwezen naar het belang van elektriciteit in de huidige samenleving (middels het trafostation achter de mast) en hoe dat alles fysiek vorm had en heeft in het landschap. De afbeelding geeft een impressie van hoe de mast er dan uit zou kunnen zien.

Inmiddels lijkt er bericht te zijn gekomen dat de netbeheerder dit niet ziet zitten vanwege aansprakelijkheidsproblemen en veiligheid. Hier bij HoogspanningsNet lijkt ons dat een beetje vreemde motivatie (hek om de voet, artikel 461 erop en het probleem is juridisch gefixt), zodat we bij het standpunt blijven dat deze werkloze mast een unieke kans biedt voor een promotioneel mes dat aan twee kanten snijdt. Heren en dames op de berg in Arnhem, denk er nog eens over na.

 

Vijf jaar hoogspanningsforum: verbinding in de interesse

03 december 2016 Vandaag is het precies vijf jaar geleden dat HoogspanningsNet het forum in gebruik nam. Een nieuwe manier van verbinding in de gedeelde interesse nam daarmee aanvang. Inmiddels is het voor geïnteresseerden in het elektriciteitsnet een vertrouwd onderdeel van hoogspanningsland geworden en kunnen we ons bij HoogspanningsNet nog amper een leven zonder voorstellen.

Altijd wat te belevenVijf jaar, 940 topics en ruim 21.000 berichten later is gebleken dat het forum, dat enigszins aarzelend begon, inmiddels in een behoefte voorziet. Het werd een plek om kennis, inzichten en foto's te delen. Het forum is inmiddels uitgegroeid tot een bron van informatie voor zowel de mainsite alsook voor googelaars. Vele duizenden foto's en fotoreportages zijn er gedeeld. Materiaal waarvan telkens met goedvinden van de fotograaf dankbaar gebruik wordt gemaakt hier op de mainsite. Zonder het forum waren enkele excursies, een heleboel nieuwsberichten over bouwprojecten hier op de voorpagina en ook de huidige netkaart (een project dat veel overleg en feedback vereist) volstrekt onmogelijk geweest.

Toch ging het niet altijd van harte. De opkomst van het forum als plek om foto's te delen bleek zo'n succes dat de fotopagina's hier op de mainsite er min of meer uit geconcurreerd zijn. Voor deze pagina's, die sindsdien een kwijnend bestaan lijden, zal in 2017 een scopewijziging doorgevoerd worden. En de productieve fotografen herinneren zich van vorig jaar ook maar al te goed de pijnlijke episode met het congestiemanagement. Er werden zoveel foto's geplaatst dat onze vorige host de hik kreeg, waardoor een pijnlijk quotum moest worden ingesteld op het nieuwe aantal foto-MB's per dag. En als je als netbeheer iets niet wil, dan is het wel je productiepark beperkingen opleggen omdat je net het niet trekt.

En nu? Volgend jaar moet het platform een opwaardering van de software ondergaan en er moet een fatsoenlijke header op. Maar verder is het de bedoeling dat het inmiddels grootste sociale platform van Nederland en België rondom deze interesse gewoon een vaste waarde in hoogspanningsland blijft. Op naar de volgende vijf jaar.

 

Stevinproject: modern vakwerk, Elia laat zien hoe het moet

07 november 2016 Na bijna twee decennia van relatieve rust lopen er op dit moment vier grote 380 kV-bouwprojecten in onze omgeving. Randstad Noordring, Doetinchem-Wesel, Meppen-Wesel en Stevin.

Stevinproject: nieuwe 380 kV-lijn naast de oude 150 kV-lijnWaar in de twee Nederlandse projecten de wintracks hoogtij vieren, is men in Duitsland (Meppen-Wesel) en in België niet zo onder de indruk van buismasten in het koppelnet. Wie dan denkt dat men niet innoveert heeft het mis: ook vakwerk evolueert gewoon door. En juist het Stevinproject laat dat op niet te missen wijze zien. Het nieuwe mastontwerp met de geïsoleerde traversen heeft al eens eerder op de voorpagina gestaan, maar inmiddels zijn de eerste mastvakken met dit mastontwerp van hun draden voorzien. En pas nu kunnen we echt concluderen dat de nieuwe mast zeer goed gelukt is.

De nieuwe masten combineren het open, luchtige karakter van vakwerk met een moderne, strakke en welhaast stoere indruk. Ze zijn smal en relatief klein voor 380 kV. Meestal zou dat zijn uitgedraaid op een massieve, gedrongen aanblik met veel te grote knoopplaten, maar hier bij Stevin is het de ontwerpers van Elia gelukt om zware vierbundels te combineren met vakwerk in een vlotte, moderne en potente aanblik. Een hele kunst die vanuit ons oogpunt op deze site zeker een compliment verdient.

Opstijgportaal op Maerlant. Moden, strak en no-nonsenseStevin bevat naast een nieuwe luchtlijn ook een paar kabelgedeelten, die (net zoals de Delftkabel) gezien kunnen worden als een hoogspanningstechnisch waagstuk. En natuurlijk bevat het project ook enkele stations. Daarvoor is gekozen voor GIS-stations. Dit type station isoleert de geleiders en rails met een ander gas dan lucht en de schakelstations zijn daardoor veel kleiner en enigszins strakker van uiterlijk dan een openluchtopstelling.

Meer foto's van het bouwproject bekijken of meer informatie vinden? Neem een kijkje op ons forum en bezoek de projectwebsite van Stevin, www.stevin.be. Of als je in de buurt bent, bekijk de masten en stations eens in het echt.

Afbeeldingen: Boven zien we de nieuwe verbinding naast een oudere 150 kV-lijn staan – je ziet het goed, de nieuwe 380 kV-lijn is kleiner dan de oude 150 kV-lijn. Onder: opstijgportaal op Maerlant. Bovengrondse 380 kV met vakwerk hoeft anno 2016 helemaal niet ouderwets te zijn.

 

Afbraak van Hoogeveen-Veenoord: een opmerkelijke keuze

12 oktober 2016 Vandaag wordt de eerste hydraulische schaar gezet in een van de 92 masten van 110 kV Hoogeveen-Veenoord. Sloop van oude verbindingen ten gunste van rationalisering of netverzwaring is van alle tijden, maar met die gedachte in het achterhoofd is met de afbraak van Hoogeveen-Veenoord iets bijzonders aan de hand: voor deze verbinding komt niets terug.

Op dit moment is men alleen al in Nederland bezig met het verbouwen of laten verdwijnen van vier bovengrondse verbindingen. Maar waar tussen Beverwijk en Vijfhuizen een netverzwaring plaatsheeft (150 kV wordt versterkt met 380 kV) en in Doetinchem (Doetinchem-Langerak) een vervangende grondkabel voor hetzelfde tracé terugkomt, verdwijnt Hoogeveen-Veenoord zonder een opvolger of verzwaring. Hoogeveen en Veenoord zijn niet langer meer verbonden.

Het volledig schrappen van een link uit het net zien we maar zelden. Wat is er de reden van dat het hier toch gebeurt? Wat het ook is, het zal niet uit de koker van de netstrategen zijn gekomen. De laatste jaren zijn er grote aanpassingen in het zuidelijk Drentse 110 kV-net gedaan. Netverzwaringen, veranderingen en nieuwe verbindingen zijn aangelegd. Zo zijn Coevorden, Veenoord, Emmen en Hardenberg erop vooruitg gegaan qua capaciteit en betrouwbaarheid.

Maar kind van de rekening is Hoogeveen. De derde stad van Drenthe hangt na afbraak nog slechts in het net door middel van een betrekkelijk lichte 110 kV-verbinding vanaf Hardenberg (capaciteit 91 MVA redundant) en een grondkabel vanaf Beilen. Deze kabel is voor 110 kV een zware jongen (300 MVA), maar hij is niet redundant: een circuitfout of onderhoud op de aansluitvelden betekent onherroepelijk verlies van de verbinding. Als dit het verbindingsdeel Wijster-Hoogeveen betreft, kan de vuilverbrander ook niet leveren richting Hoogeveen. Andere productie is er niet, zodat de volledige belasting van Hoogeveen en omstreken dan over de kleine bovengrondse verbinding vanaf Hardenberg moet lopen. Op koude winterdagen trekt dat een zware wissel op het kleine oude lijntje.

We zien dat Hoogeveen-Veenoord onder normale omstandigheden dus probleemloos gemist kan worden, maar bij uitval of niet-beschikbaarheid van de zware grondkabel wordt de situatie interessant wanneer het koud weer is. Bij HoogspanningsNet doet dit ons dan ook vermoeden dat de sloop is ingegeven door heel andere dingen dan netstrategie. Denk aan het naleven van (misschien te haastig gedane) toezeggingen rond 2010, of aan een noodzaak tot het creëren van beschikbare kilometers voor het uitruilbeginsel. In elk geval lijkt het ons waarschijnlijk dat de netstrategen op de berg in Arnhem hier geen stukje taart op eten.

Meer foto's en discussie? Neem een kijkje op ons forum.

Afbeeldingen: een week geleden zijn de eerste draden verwijderd. Bij een oude 110 kV-verbinding is dat nog met de hand of met licht materieel te doen. (De 110 kV-circuits onder de zware combinatieverbinding op de achtergrond volgen niet hetzelfde tracé als de te slopen verbinding en doen Hoogeveen niet rechtstreeks aan.) Onder: kaartje van Tennet toont de te slopen verbinding.

 

Need4Grid: kruip in de huid van een netstrateeg

10 september 2016 Heb je alle Pokemons in je buurt gevonden? Probeer dan eens een nieuwe uitdaging: maak spelenderwijs kennis met de wereld van modern netbeheer in het computerspel Need4grid.

Logo (en app-afbeelding) van het spel N4GDe Franse netbeheerder RTE heeft een poosje terug samen met Elia de game Need4Grid (N4G) laten bouwen: een spel waarin het beheer van een hoogspanningsnet centraal staat. Dat twee netbeheerders dit initiatief hebben genomen past in de trend dat netbeheerders zich de laatste jaren meer naar buiten keren. Met het spel wil men bij het (jonge) publiek onder de aandacht brengen wat het netbeheer inhoudt en wellicht ook wat meer begrip kweken.

N4G screenshot uit een van de tutorialsN4G lijkt qua gameplay enigszins op Rollercoaster Tycoon. Op een speelveld van vierkante tegels met landschapseenheden kunnen centrales, verbindingen, trafostations en klantaansluitingen gebouwd worden. Doel is het bouwen en onderhouden van een hoogspanningsnet dat zo efficiënt mogelijk is in zowel technisch, financieel en maatschappelijk opzicht.
Buiten technische aspecten (transportcapaciteit van verbindingen, staat van onderhoud, snoeibeleid) is er ook rekening gehouden met ambtelijke procedures (tijd!) die aanleg van een nieuwe verbinding vergt, met de kosten van het tracé en met de tevredenheid van de bevolking: een zware koppelnetverbinding door een natuurgebied aanleggen wordt niet zo gewaardeerd en dat kost je punten. Ook heb je maar beperkt kapitaal en middelen ter beschikking, zodat je daadwerkelijk strategisch te werk moet gaan. In de hogere levels kom je steeds complexere, maar telkens realistische elementen tegen zoals verschillende spanningsniveaus, congestie, technische beperkingen, onvoorspelbare productie door hernieuwbare bronnen… en zelfs het gevaar van een cascadestoring en een belabberd publieksimago wanneer je er een bende van maakt.

Screenshot uit een van de tutorialsAlles bij elkaar is N4G het eerste spel dat onze niche als hoofdelement heeft, zodat we er als hoogspanningsliefhebbers zeer content mee moeten zijn.
N4G is gratis en kan (solo) zonder account worden gespeeld op een computer en ook via een app op de telefoon. Wie wel een account aanmaakt kan zijn scores bewaren, levels opklimmen en (als je heel goed je best doet) zelfs in de high score list komen. Het spel beschikt over documentatie over de gesimuleerde elementen (vergelijkbaar met de Stroomcursus) en wie bij Settings op het Belgische vlaggetje klikt kan zelfs Nederlandstalig spelen.

Lees meer op need4grid.com, probeer het eens uit en deel je ervaringen op ons forum.

Afbeeldingen: enkele afbeeldingen uit de (nog simpele) tutorial-levels van Need4Grid. Voor wie altijd al dol was op netstrategie en het maken van netkaarten is N4G een buitengewoon leuk tijdverdrijf.

 

Lees oudere berichten


  Snel iets vinden                                                                                                

Meer nieuws? Bekijk ook het nieuws van Tennet of het nieuws van Elia

 Ingewikkelde vraag? Neem eens een kijkje op ons forum

Stroomstoring gehad? Kijk hier of die in het hoogspanningsnet zat

De HoogspanningsNet Netkaart voor browsergebruik, tablets en telefoons.

– Overal het net op zak.

Meer info  Handleiding  FAQ  Als KML

Wisselstroom



Actuele load

Speel Need4Grid

Speel voor netbeheerder met de gratis game Need4Grid. Beheer je eigen hoogspanningsnet!

Hoogspanningsagenda

Voorzomer - Nieuwe informatieavonden over het vervolg en de start van de aanleg van Noordwest-380 Eemshaven-Vierverlaten. Zie de site van Noordwest380.
Heb je een tip? Meld 'm hier

Lopende projecten op de kaart zien?
Bekijk de Netprojectenkaart

Credits en copyright

Creative Commons Licentie

Tenzij anders vermeld, bevindt de content op deze website zich onder een CC BY-NC-ND-licentie.

Lees de volledige disclaimer hier.